Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
Caspar van Breugel

De Staten-Generaal over Nuland (1794)

Rien Wols

8 februari 2009

Bijgewerkt op 18 juni 2019

In 1794 maakte Mr. Caspar van Breugel in opdracht van de Staten-Generaal een overzicht van de sociaal-economische toestand van de Meijerij van ’s-Hertogenbosch, getiteld Beschreeve staat van de Meijerije. Dit overzicht hadden de Staten-Generaal nodig voor een hervorming van het belastingstelsel. De gegevens kreeg Van Breugel aangeleverd van de plaatselijke bestuurders van steden en dorpen.

Caspar van Breugel

Die hadden er natuurlijk belang bij dat de belastinginners niet al te hoge verwachtingen zouden koesteren. Het geschetste beeld was dus meestal somberder dan de werkelijkheid. Als het al te erg werd corrigeerde Van Breugel (opent in een nieuw tabblad) de gegevens van de bestuurders door er een commentaar aan toe te voegen.

Aan de andere kant waren de kwantitatieve gegevens natuurlijk wel controleerbaar, dus daar kon niet al te veel mee gesjoemeld worden. Maar een deel van het sombere beeld komt wel overeen met de werkelijkheid, want de economie zat in die jaren wel degelijk in een dip.

Over Nuland bevat de Beschreeve staat de volgende tekst (en daar spreekt bepaald niet veel dynamiek uit):

"In deeze heerlijkheid is geen  geleegenheid voor den koophandel noch voor het transporteeren van koopmanschappen [handelswaar] dan alleen per as (met karren).

Er is geene brouwerije. Noch fabricqen.

De ingeseetenen doen meest alle boerderije, waartoe de plaats ook het meeste geschikt is; eenige weinige ambagtslieden, die ook boerderije doen, en eenige kleine winkeltjes tot gerief der ingeseetenen.

Er zijn vier tappers en herbergiers.

De binnen en hooge teullanden [akkers] zijn veele schraale, magere sandige gronden, en de buiten laage teullanden zouden heel goed zijn, zoo zij niet aan het water blootgesteld waren, kunnende uit dien hoofde niet dan met [alleen met] somergraanen beteuld worden. De hooy- en weylanden zijn weinig goede, en veele laage veeltijds onder water staande.

Aantal huizen in 1736: 114; in 1791: 127;
Aantal inwoners 1791: 677"

Reacties

Reacties laden…

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.