Net zoals Eindhoven heeft Tilburg twee havens, al zijn die van Tilburg in tegenstelling tot Eindhoven anno 2011 nog allebei in gebruik. De oudste haven is de Piushaven, die momenteel alleen nog voor de recreatievaart bestemd is. De huidige industriehaven is de Lovenhaven, die in 1976 is aangelegd.
Piushaven
Hoewel Tilburg al vóór 1800 plannen ontwikkelde om een aansluiting op de Nederlandse binnenwateren te realiseren, duurde het tot 1905 voor de wet werd aangenomen tot aanleg van het Wilhelminakanaal. In 1923 was het uiteindelijk zover dat Tilburg zijn langgewenste haven kreeg, de Piushaven. Voor de aansluiting van de haven op het Wilhelminakanaal werd zelfs het toenmalige voetbalstadion van Willem II opgeofferd.
De Piushaven zorgde voor veel bedrijvigheid. De eerste decennia groeide het bulkvervoer, vooral bouwmaterialen en steenkolen, en kwam ook de beurtvaart (meer gericht op stukgoed) tot ontwikkeling. Kort na de Tweede Wereldoorlog maakt de Piushaven een sterke groei door, vanwege de gestegen behoefte aan bouwmaterialen.
In 1953 losten 2.068 schepen in de Piushaven met een gezamenlijke ladingscapaciteit van 320.000 ton. Maar de druk op het stadscentrum werd zo groot dat de gemeente besloot tot het graven van een nieuwe haven in Loven.
Veel bedrijven verhuisden van de Piushaven naar de nieuwe Lovense haven of naar een van de loskaden elders aan het Tilburgse kanaal en de Piushaven raakt in onbruik. In 1983 werd de zuidelijke havenarm gedempt en in 1996 was er zelfs sprake van volledige afsluiting voor het scheepvaartverkeer. Gelukkig slaagde een werkgroep er in om de haven als
cultuurhistorisch erfgoed met historisch-recreatieve bestemming te behouden.
Lovense haven
In 1976 werd dus een nieuwe haven in gebruik genomen voor onder andere bouwmaterialen, veevoer, tapioca en maispulp. Inmiddels is vooral de containervaart in de Lovense haven uiterst succesvol gebleken. De Barge Terminal Tilburg (opent in een nieuw tabblad) zorgt voor een groeiende overslag van containers.
Vanaf 2009 investeerde de gemeente Tilburg miljoenen in verbetering van de haven. De vaarweg zal worden opgewaardeerd tot klasse IV en de multimodaliteit (water/weg/spoor) zal worden verbeterd. Zelfs het NS-complex verhuisde inmiddels naar Loven-Noord. Enkele cijfers:
2004 | 2005 | 2006 | |
|---|---|---|---|
Overslag in ton | 981.000 | 859.000 | 884.000 |
2005 | 2006 | 2007 | |
Containers in TEU* | onbekend | 40.100 | 51.000 |
Aantal schepen | 1.950 |
* TEU (twenty-feet equivalent unit) is de standaardmaat voor zeecontainers. 1 TEU is een container van 20 feet (=6,1 m) lang, 8 feet (=2,44 m) breed en 8 feet 6 inch (=2,59 m) hoog.
