Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
Cuijk in 1920

De Watersnood van 1920

Henk Buijks

20 juni 2011

Bijgewerkt op 5 augustus 2021

Water in Brabant

Na de aanneming van de Wet op de Maaskanalisatie van 12 juni 1915 en de start van de werkzaamheden in 1919 behoorde de Maasellende niet voorgoed tot het verleden. In januari braken op verschillende plaatsen de Maasdijken bij Beers en bij Cuijk.

Cuijk in 1920

Het was al in december 1919 begonnen met een snelle stijging vam het rivierpeil. Enkele weken daarvoor had Den Haag groen licht gegeven voor een gedeeltelijke ophoging van de overlaat bij Beers en men was daar onmiddellijk mee begonnen; zelfs tijdens de Kerstdagen werd met man en macht gewerkt om de kade op de gewenste hoogte te krijgen.

Cuijk

Helaas spoelde in de nacht van 26 op 27 december 1.400 meter Beerse overlaatkade (van de ruim 4.200 meter) weg. Terwijl er nog hard werd gewerkt aan het herstel, begon op 11 januari 1920 het peil van de Maas alweer te stijgen en op 13 januari volgde opnieuw een doorbraak. De dag daarop liep vrijwel geheel Beers onder, met uitzondering van een aantal op terpen gelegen huizen en boerderijen.

Valuwsche Dijk

Ook bij Cuijk ging het vervolgens mis: in de nacht van 15 op 16 januari stroomde het water de Polder van Linden binnen en in de heide ten westen van Cuijk bezweek een dijk. Overal werd dijkbewaking ingesteld. Op vrijdagavond de 16e schrokken de inwoners op van het klagende noodsignaal van Stoomzuivelfabriek Sint-Maarten. Een zwakke waterkering in de Grotestraat had het begeven en met geweld stroomde het water deze straat over naar het lager gelegen gebied aan de Kaneelstraat.

Beerseweg

Men slaagde er in dit gat weer te dichten, al bleef men hier en op zoveel mogelijk andere plaatsen ’s nachts paraat. Maar bewaking kon niet verhinderen dat het op zaterdagochtend de 17e januari tussen drie en vier uur opnieuw misging, nu op de Valuwsche Dijk, niet ver van “Brouwers Buske”. Daar werd een gat van ruim tien meter geslagen. Terwijl de noodklokken luidden, baande het water zich een weg zuidwaarts.

De spoordijk onder water

In de Smitstraat, de Verlengde Molenstraat, Stationstraat, Kaneelstraat en Hapseweg stond het water één meter hoog. De fabrieksgebouwen van Van der Eijken nabij de spoordijk en de huizenrij langs de Verlengde Molenstraat hielden het water tegen. De spoordijk in het westen, de Valuwsche en Katwijksche Dijk in het noorden en oosten en deze huizenrij in het zuiden vormden zo een soort kom waarin het water opgestuwd werd.

Hoger en hoger steeg het, totdat het over de spoordijk heen stroomde. Uiteindelijk ontstonden er twee gaten in de dijk, elk ongeveer vijftig meter lang; de rails kwamen vrij te liggen. Dankzij deze doorbraak zakte het water in het dorpscentrum van Cuijk.

Al met al een weekeinde voor de inwoners van Cuijk om nooit meer te vergeten.

Bekijk ook

Overstromingen in Brabant

Water in Brabant

Reacties

Reacties laden…

Gerelateerde verhalen

VerhaalWatersnoodDat de winters van vroeger niet alleen maar bestonden uit dichtgevroren plassen en een hoop sneeuwpret hoef je de inwoners van het Land van Cuijk niet te vertellen.VerhaalLijden onder waterBijna overal in Noord-Brabant is de afstand tot water gering. In het westen van de provincie ben je zelden meer dan 20 kilometer verwijderd van een zeearm. Verder valt Brabants noordgrens vrijwel samen met de grote rivieren en in het oosten kennen we de stroomgebieden van de Dommel en de Aa. Geen wonder dat veel Brabantse plaatsnamen een relatie hebben met water.VerhaalEen uitgestelde uitvaartEén van de huizen in Beers die bij de overstroming van januari 1920 geïsoleerd raakten, was de ‘Hiersenhof’ van de familie De Quaij. Daar overleed in de vroege morgen van vrijdag 16 januari Emmanuel de Quaij, pastoor van Druten. Door de watersnood duurde het weken, voordat de overledene bijgezet kon worden in het familiegraf.VerhaalDe nasleep van 1920Hoewel er bij de overstromingen van 1920 in Cuijk geen mensenlevens waren te betreuren, was het er wel overal kommer en kwel: de schade was aanzienlijk, zowel aan huizen als aan grond. Koningin Wilhelmina kwam zich persoonlijk op de hoogte stellen van de ellende.VerhaalDe normalisatie van de MaasDe verlegging van de Maasmond aan het einde van de 19e eeuw was een ingrijpende maatregel geweest, met gunstige effecten, maar desondanks bleef de situatie voor wat betreft de waterbeheersing op de Maas nog steeds zorgwekkend in het eerste kwart van de 20e eeuw.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.

De Watersnood van 1920 | BHIC