In het begraafboek van het Belgische Weelde ontdek ik een opmerkelijke aantekening bij Francis Boogaerts (1696 Oirschot - 1735 Weelde). De Latijnse woorden zeggen me dat hij op de vlucht was na het plegen van een moord en met een mes is neergestoken. Wat heeft mijn Brabantse voorvader zich op de hals gehaald?
Francis trouwt in januari 1729 met de predikantsdochter Marij Swanen en samen wonen ze op de Koestraat in Oirschot. Francis heeft dan al vier kinderen uit een eerder huwelijk. Van de dorpelingen krijgt hij de bijnaam 'Francis Lap'. Is hij een zuiplap, smeerlap of gewoonweg een schoenenlapper? De naam moet iets weggeven over zijn reputatie. Wel staat de man bekend als een goede burger die geen ruzies opzoekt. Dit lees ik in een akte, opgesteld door de Raad van Brabant. Deze legt in 1729 beslag op Francis' goederen.
Twee maanden na zijn huwelijk met Marij heeft Francis een zekere Anthonie de Bresser een dodelijke klap toegebracht. In de bovengenoemde akte wordt een kort verslag van de schermutseling beschreven. Francis zou geroepen hebben: 'Gij hebt u ooren op seijde hangen,' waarop Anthonie heeft gezegd: 'Gij bent maer een luijsbosch!' Na de scheldpartij raakt Francis met een stok de hals van Anthonie, maar die overleeft de klap niet. Diezelfde dag nog vlucht Francis uit Oirschot naar het zuiden. Marij verhuist met hem mee naar Weelde.
In eerste instantie lijkt Francis in zijn nieuwe woonplaats weg te komen met de moord. Daar laat hij met Marij nog twee kinderen, onder wie mijn voorvader Jacobus, dopen. Of Francis al die tijd op zijn hoede blijft, is onduidelijk. Zes jaar na dato, wanneer Marij opnieuw zwanger is, wordt de moord hem dan toch betaald gezet. Een inwoner van Weelde steekt Francis neer. De directe aanleiding hiervoor is onbekend.
Na de dood van Francis verhuizen zijn kinderen naar Oirschot. Ik kan me voorstellen dat de dorpelingen het gezin met de nek aankijken. Heeft Francis destijds een smet op de familie Boogaerts geworpen? Generaties lang blijven nakomelingen in het dorp wonen, terwijl de moord van Francis langzaam in vergetelheid raakt.
Bronnen
- BHIC, toegang 19, inv.nr. 466.0166 (opent in een nieuw tabblad).
- Rijksarchief Hasselt, Begrafenis- en overlijdensakten Weelde (Ravels): Sint-Michiel (1678-1754).
De tekst van dit artikel is gepubliceerd onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Voor de illustraties geldt de licentie die in het bijschrift is vermeld.