Op het oog lijkt het een doorsnee foto van twee militairen, gemaakt in oorlogstijd, ergens voor een kerk. Maar deze foto vertelt veel meer. Joop Thuring ontdekte de opname in de archieven van de Groesbeekse Airborne Vrienden en schetst de context.
Eerst nemen we hierboven een kijkje bij de St. Lambertuskerk in Veghel. Tijdens de oorlogsjaren raakt het kerkgebouw tot tweemaal toe flink beschadigd. In 1940 als genietroepen van het Nederlands leger de Aa-brug opblazen, in een poging de Duitse opmars te stuiten. De hevige explosie doet veel ruiten in het gebouw springen. Vervolgens rooft in 1943 de bezetter de klokken van de kerk om het brons te gebruiken voor oorlogsmaterieel. Maar de grootste schade ontstaat tijdens de bevrijdingsoperaties, als enkele voltreffers grote gaten in het gebouw slaan.
Dat alles zien we op deze foto niet terug. De fotograaf maakt een opname van de opengeslagen kerkdeuren waar een in camouflage gespoten personenwagen voor staat. De auto is uit handen van Duitse plunderaars gered en wordt nu gebruikt door de bevrijders. Op de foto ook een eenzame parachutist die iets in zijn handbagage zoekt. Joop Thuring plaatste deze achtergrondinformatie bij deze foto, vermoedelijk gemaakt van 17 september 1944. En vervolgens stuitte hij tijdens zijn onderzoek daarna op onderstaande foto.
Thuring: “Gezien de persoonsaanduidingen denk ik dat dit uit een Amerikaanse bron komt en niet van de lokale fotograaf Johan van Eerd. Ze zouden elkaar in de weg hebben kunnen lopen daar op dat kerkplein in Veghel.” Want de foto's zijn vermoedelijk, gezien de plek van de auto, in een kort tijdbestek achterelkaar geschoten.
“De kolonel kan mogelijk in stijl met deze geconfisqueerde cabriolet – zie lap op de achterklep dat aangeeft dat het hier om ‘eigen volk’ gaat - met open kap vanuit DZ-A (Dropping Zone tussen Eerde en Veghel) naar dit tactisch punt zijn gebracht. Om zo uit eerste hand van waarnemers uit de toren informatie te krijgen tijdens de aanloopfase van het strijdgewoel in en om Veghel. Zijn gehele Regiment (501e van de 101e US Airborne Divisie) landde die zondagmiddag per parachute bij Eerde en Heeswijk zonder vervoersmiddelen.”
En door deze vondst opent deze - op het eerste oog - vrij doorsnee foto de deur naar een groter verhaal van de bevrijdingsperiode rond Veghel. Over de oorlogssituatie in Noord-Oost Brabant schreef Joop Thuring onder meer ook dit verhaal: Heesch, bijna ten onder aan het oorlogsgeweld - BHIC
