Het kasteel De Ruwenberg dateert uit de veertiende eeuw. Het huis was ooit een schuilplaats voor priesters en geheime diensten. In 1834 vestigde Mgr. Den Dubbelden zich in De Ruwenberg. Zijn opvolger, Mgr. Zwijsen, kocht het kasteel in 1850 en richtte het in als jongenskostschool, die ook wel ‘De Klepkooi’ werd genoemd.
In 1852 werd het complex uitgebreid naar een plan van architect L. Goyarts uit Tilburg. Mgr. Zwijsen schonk het huis vervolgens aan de Fraters van Tilburg die er het pensionaat H. Johannes Baptisma voor aankomende seminariestudenten in vestigden.
Het kasteel bestond eind negentiende eeuw uit twee kamers, een ontvangstzaal, een keuken en een provisiekamer op de benedenverdieping. Boven bevonden zich zes slaapkamertjes en achter de toren een aanzet tot de bouw van een kapel. In 1893 bouwde architect A. de Beer een nieuwe kapel.
De kostschool was ingedeeld in drie afdelingen: de Cour Hollande voor leerlingen van 8 tot 11 jaar, de Cour Moyenne als middenafdeling waar Frans gesproken moest worden en de Cour Superieure, de handelsschool.
In 1911 ontwierp J.H.H. van Groenendael een uitbreidingsplan met een aula en badgelegenheden. Het oude gedeelte wilde hij geheel slopen. In 1916 ontwierp hij een uitbreiding met slaapzaal. De architecten G. Dijkstra en G. Koesen werkten tussen 1925 en 1950 aan verdere uitbreidingen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het huis gevorderd door de Duitsers en ingericht als gijzelaarskamp. Tot 1965 was het gebouw daarna nog in gebruik als seminarie, maar vanaf dat jaar werden er geen nieuwe leerlingen meer aangenomen. De communiteit van de fraters is in 1987 opgeheven.
De Ruwenberg is in 1989 verkocht, waarna de kostschoolgebouwen zijn afgebroken. In het oorspronkelijke kasteel bevinden zich nu de receptie en een ontvangstkamer van het nieuwe conferentiecentrum Ruwenberg, ontworpen door de architecten Mens en Pruyn. Van het oude kasteel is alleen de achtzijdige, bakstenen toren overgebleven, met een spits uit de zestiende eeuw.
Van het complex met de klassieke voorgevel uit de fraterstijd is bijna niets meer over. Het was een doolhof van zeer heterogene vleugels. De haakse vleugel bevatte onder meer woonruimte voor de broeders. De kapel lag op de verdieping. De vleugels van Van Groenendael rechts hadden overwegend neorenaissance vormen met enkele couren en een achthoekige toren.
Bron: Jan Smits, Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant. Alphen a/d Maas, 2010.
Foto's
- St.-Michielsgestel, De Ruwenberg in 1927. Bron: BHIC, nr. 1633-003942
- St.-Michielsgestel, De Ruwenberg, c. 1940. Bron: Collectie Jan Smits
- St.-Michielsgestel, De Ruwenberg in 1937. Bron: BHIC, nr. FOTOSM.0374
- St.-Michielsgestel, De Ruwenberg, sloop van het internaat, 1980. Bron: BHIC, nr. PNB001060730
