“Ik weet niets maar ben nieuwsgierig naar alles.” Het is de lijfspreuk van Hans de Rijk, en wie kijkt naar zijn cv weet dat daarmee niets te veel is gezegd. Meer dan 250 werken publiceert hij onder diverse pseudoniemen. Over onderwerpen die uiteenlopen van zonnewijzers en sterrenkunde tot kalligrafie en kunst. En o ja, tevens biograaf van kunstenaar Escher én degene die ervoor zorgt dat Oudenbosch de eerste sterrenwacht van Nederland krijgt.
"Een artistieke kop die juist door de zwarte soutane alle aandacht trekt. Hij lijkt wel een Hongaarse violist”, tekent het Vrije Volk op, op zaterdag 14 januari 1961. Maar de journalist staat hier oog in oog met Hans de Rijk, natuurkundige, leraar wis-, natuurkunde en kosmografie, publicist en wetenschapspopularisator. Internationaal bekend door zijn boeken over het werk van de graficus Maurits Escher, maar nationaal onder meer als grondlegger van de eerste sterrenwacht in Nederland. Hans de Rijk (1926) is een veelzijdig man. Broeder Erich heet hij in zijn congregatie, maar als Bruno Ernst publiceert hij Atlas van het heelal. Ben Elshout, als het over fotografie en film gaat, Ben Engelhart, voor grafologie en schrift en Bruno Ernst in exacte wetenschap. Waarom al die pseudoniemen? “Als één mens over zoveel onderwerpen schrijft, nemen ze het niet”, laat De Rijk in een interview in 1961 optekenen. |  uit Het Vrije Volk 14 januari 1961 |
Verwarring
De “verwarring” ontstaat al omdat De Rijk aanvankelijk als broeder in Saint Louis in Oudenbosch de ordenaam Broeder Erich krijgt. De letters BE keren terug in de andere pseudoniemen. In de jaren zestig treedt De Rijk uit en trouwt.
De Rijk is grondlegger van de eerste sterrenwacht in Nederland, oprichter van uiteenlopende tijdschriften, grafologie-deskundige en winnaar van de Eurekaprijs. Deze prijs is voor mensen die zich gedurende vele jaren buitengewoon verdienstelijk hebben gemaakt op het gebied van de popularisering van wetenschap en techniek. De Rijk is onder meer oprichter van de studententijdschriften Pythagoras en Archimedes, initiatiefnemer van de volkssterrenwacht Simon Stevin in Hoeven (de eerste publiekssterrenwacht in Nederland), oprichter van de Zonnewijzerkring, Escher-biograaf, grafologie-deskundige, en redacteur van het sterrenkundig maandblad Zenit.
Nieuwsgierig
Nieuwsgierigheid tekent zijn leven. Als jongen gaat hij schrijven met de auteur van zijn natuurkundeboek om meer vragen te stellen. Een begin van een leven lang vragen stellen. Per toeval ontmoet hij kunstenaar Escher en het leidt tot een levenslange vriendschap, en een biografie, opgetekend door Bruno Ernst. “Ik vind het belangrijk de mensen te laten zien dat ze in een wereld vol wonderen lopen”, is een van zijn visies.
In 2015 opent hij, samen met astronaut André Kuipers, zijn in ere herstelde sterrenwacht in Oudenbosch. Daar ver boven – ergens in het heelal – herinnert Planetoïde 11245 Hansderijk voor altijd aan deze bijzondere grondlegger .
