Eind 1402-begin 1403 wordt met goedkeuring van Jan van Beieren, de elect-bisschop van Luik, het altaar van St. Jan de Doper en St. Anthonius Belijder/Abt in de St. Lambertuskerk van Beers opgericht. Het is een initiatief van Hendrik Arnts Arnts van Beers(e), destijds armiger (wapendrager of schildknaap) van het diocees Luik.
Zijn vader Arnt Arnts van Beerse is op 24 januari 1367 getrouwd met Lysbeth; hij is in 1375 laat van de Laatbank in Beers en stierf voor 1402.
De Stichter
Oprichter Hendrik Arts van Beers, geboren ca. 1370, is eveneens laat (1394). Dezelfde is waarschijnlijk op 20 januari 1403 vicaris van dit altaar en daarnaast kerkmeester (1404-05) te Beers. Zijn nageslacht zal het collatie- en patronaatsrecht van dit altaar tot 1670 in handen hebben. Ook diverse Van Beersen zullen als rector van dit altaar fungeren. De familie Van Beers heeft als wapen een kruis van keel op goud.
Meteen vanaf het begin wordt het beneficie begunstigd met vele schenkingen door Beerse parochianen, maar ook door inwoners van Mill/Hollanderbroek, Cuijk, Escharen en Grave. Al in 1404 wordt het altaar opgetuigd met een eigen kerkklok ter waarde van 25 gulden, waarvoor een stuk kerkgrond in “De Leemputten” verkocht wordt.
Patroons
Na Hendrik is zijn zoon Arnt van Beers patronus van het altaar, wiens zoon Handrick het patroonschap in 1508/09 overdraagt aan zijn neef Matthijs, de zoon van Cornelis van Beers.
Cornelis van Beers, de zoon van deze Matthijs is de patronus vanaf 1562 en hij geeft het weer over aan zijn zoon Matthijs, later na diens dood in 1597 aan een andere zoon jonker Floris, die het na zijn overlijden zonder mannelijke nazaten in 1626 over laat gaan naar zijn zus, jonkvrouwe Clara van Beers. Clara is bekend van haar fraaie Album Amicorum (rond 1600). Zij is gehuwd met Johan Jans van Steenhuijs.
In 1670 draagt Clara als collatrice en fundatrice van het altaar met haar kapelaan/rector van het altaar Dirck Vuchts het collatie- en denominatierecht incl. alle acten en registers over aan de “gemeint van Beers”, met als voorwaarde, dat slechts door een priester of een priesterstudent, die binnen een jaar gewijd wordt, per week 4 missen op het bewuste altaar moeten worden gehouden.
Bedienaren
Ook al betreft het een geestelijk goed, een rectoraat/patronaat van het St. Jan de Doper etc. altaar is ook een economisch interessant object en in de jaren tussen 1403 en 1670 wordt er meermalen gestreden voor het gerecht om zich dit beneficie toe te eigenen.
Marcus van Beers, kleermaker te Grave en reeds vermeld in 1561, probeert in 1626 zijn zoon Jan rector te laten worden. Ook Christiaan Ploennys wordt door zijn vader Peter, die rentmeester is bij de Prins van Oranje, naar voren geschoven ten nadele van een in 1561 door de familie Van Beers naar voren geschoven kandidaat, nl. Floris, de zoon van Cornelis van Beers.
Hieronder een (niet volledige) lijst van rectoren:
Ego | ....-1479 | = jaar van zijn overlijden. |
Vastardus van Beerse | 1479-1528 | Op voordracht van Arnoldus van Beerse, wereldlijk patroon, en bevestigd door wijbisschop Johannes de Buscoducis. |
Nicolaus van Wetten | ….-1561 | |
Christiaen Peters Ploennys | 1561-1573 | Hij wordt ontslagen. Voor hem was in 1561 jkr. Floris Cornelisz. van Beers voorgedragen, maar dit is blijkbaar niet gelukt. |
Johannes van Beers | 1575-1588 | Een premonstratenzer monnik van de abdij Marienweerd. Waarschijnlijk is hij dezelfde Johannes van Beers, die pastoor te Mill is van 1561 tot 1566; tot 1573 is hij proost van de Abdij Campus Regis of Coenincxfelt bij Delft, dat in 1572 door Willem van Oranje verwoest is. Hij krijgt van de bisschop van Roermond en de abt van Marienweerd in 1573 toestemming om het rectoraat te aanvaarden. Hij stelt zijn broer Matthijs, gehuwd met Margriet van Meerwijk, aan tot procurator van beneficie, rectoraat en altaar. |
Cornelis van Beers | 1588-1597 | |
Florentius van Beers | 1597-1625 | Jonker. In hoeverre de twee laatsten ook priesterlijke taken konden verrichten aan het altaar is niet duidelijk. |
Jacob Laureijnsen van Eijndhoven | 1626-1642 | Hij wint de strijd om het collatierecht ten nadele van Jan, de zoon van Marcus van Beers, die zich het rectoraat reeds toegeëigend had. |
Mr. Dirck Vuchts | 1642-1670 | Hij wordt in 1648 ook als pastoor, in 1670 weer als kapelaan van Beers genoemd. |