‘Het Horstje’ was een klein schiereilandje waar de Merimond in de Dommel stroomde. Het was een aftakking van de Dommel en liep vanaf de molen over het Haverland en stroomde dan achter de Kolk de Dommel in.
Bijzonder stukje grond
De naam Horst duidt op een hoger gelegen stuk land, gelegen bij het goed ‘De Kolk’. Met dit stukje grond is iets bijzonders aan de hand. In de leenboeken van de Hertog van Brabant van de veertiende eeuw is er al een vermelding van het leengoed ‘Het Horstje’.
Van die hoogte is al jaren niets meer van over. De aftakking van de Dommel genoemd de Merimond maakte daar een scherpe bocht en heeft alles weggespoeld, wat overbleef was een koeweide, die nog altijd zichtbaar is tussen de tuin achter de Kolk en de Coeveringslaan.
In oude aktes in het Bossche Protocol
In oude aktes werd Horst meestal geschreven als ‘Het Horstje’ zoals in het Bossche Protocol van 1382/1387. Toen werd ‘Het Horstje’ vernadert (het recht van naasting) door Gielis zoon van Jan Driessen van Broekhoven.
In het jaar 1399 werd verkocht aan Lucas van Erpe zoon van Johannes van Erpe het ‘Horstje’, dan liggende in de Vrijheid met aan beide zijden tussen het water genaamd die Dommel.
Hillegardus Pieter Wierts koper
In het Schepenprotocol van Sint-Oedenrode 1748, werden de goederen die toen op naam stonden van Alexander Webster bij executie verkocht wegens een schuld.
De heer Hillegardus Pieter Wierts inwoner van Sint-Oedenrode was de koper. Hij kocht o.a. een huis en hof met de dreef daaraan gehorende genaamd de Kolk, gelegen aan de Borchmolendijk, aan een zijde en een einde de Dommel, de ander zijde Johannis Merkelbagh. Ook kocht Hillegardus de weide voor de koeien genaamd ‘Het Horstje’ gelegen alsvoor, aan de een zijde het voorschreven huis, de ander zijde juffrouw Molemakers, een einde de Dommel en aan het ander einde de gemeente.
Pieter de Jong notaris eigenaar
In 1832 heeft ‘Het Horstje kadastraal nummer G 347 gekregen. Het is dan een van de vele goederen die toebehoorde aan Pieter de Jong, notaris en wonende te Sint-Oedenrode.
Haverland een grote koeweide.
‘Het Horstje’ viel onder het gebied genoemd het Haverland. Dat was een grote koeweide die zich uitstrekte tot aan een smal steegje, nu genoemd Stomperstraat. Haverland komt regelmatig voor in oude aktes en werd in oude aktes aangeduid als ‘liggende achter de watermolen.’
Naoorlogse uitbreiding
Het Haverland is de eerste naoorlogse uitbreiding van Sint-Oedenrode. Dat plan werd in twee gedeeltes uitgevoerd: van de Stomperstraat tot de Phillippusstraat en daarna werd de Phillippusstraat tot de Brockstraat gebouwd.
Een aantal huizen aan de Coeveringslaan werden gebouwd waar eens de Merimond stroomde. De contouren van de Merimond zijn op het kaartje nog heel vaag te zien.
Bronnen
Erfgoed 's-Hertogenbosch, ‘Bosch Protocol’
Brabants Historisch Informatie Centrum
Transcripties van de heer S. J. M. M. Ketelaars
N. Koomans in Heemschild (1990), afl. 3, p. 97-104