Van 2006 tot 2017 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de rubriek 'Historische nieuwtjes' voor het Schijndels Weekblad. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere archiefstukken die nieuw licht werpen op de geschiedenis van Schijndel.
Als je binnen het ‘historisch wereldje’ iets publiceert denk dan vooral nooit dat je helemaal volledig bent. Steeds weer duikt ergens nieuwe informatie op en soms uit totaal onverwachte hoek. In het boek over het Schijndelse landschap [2003] zijn door mij enige alinea’s gewijd aan de herberg de Keulse Kar [destijds op de hoek Groeneweg] naast de Roode Leeuw, waar op het achterterrein in 2003 een grote opgraving is gerealiseerd en interessante vondsten zijn gedaan. Die zijn momenteel te bewonderen in ’t Spectrum.
Wat wil het geval….mevrouw Hanneke Meulenaars-van der Eerden, medewerkster van het Brabants Historisch Informatie Centrum en tevens secretaris van de Boxtelse heemkundekring, gaf aan mij onlangs een serie kopieën, die afkomstig zijn van een document uit het particulier archief van de familie van der Eerden. Een zekere Frans van der Eerden is nl. eigenaar geweest van de Keulse Kar in Schijndel vanaf 1734 en is in 1743 naar Boxtel vertrokken waar hij een nieuwe Keulse Kar ging runnen.
Dit aantekeningenboek is weer een pracht aanwinst voor ons heemkamerarchief! Niet dat de informatie nou zo spectaculair genoemd mag worden, maar het notitieboekje geeft toch een idee van het inkomsten- en uitgavenpatroon van de toenmalige herbergier. Het ademt iets van de sfeer van de 18e eeuw, toen men nog betaalde met munten als de Spaanse en Franse pistoletten, dukaten, duiten en schellingen. Een periode waarin veel flessen, amen, ankers of pinten Rijnse en Franse wijn werden besteld of ‘steene kennekens Keulsche jenever’ werden uitgeschonken. Een herberg waar diverse hooggeplaatste personen logeerden zoals bv. de stadhouder van de kwartierschout van Peelland, de klerk van de rentmeester der domeinen die er zijn jaarlijkse zitdag hield en vele anderen. Een momentopname in de tijd waarin men bij de pellewever te Boxtel aan weefloon voor 40 ellen stof nog 4 stuivers per el betaalde, voor twee vaten erwten 1 gulden en 18 stuivers moest neertellen, of een zak hop van 49 pond 6 gulden 5 stuivers en 8 penningen moest opbrengen. Kortom….een historische periode en leefklimaat van ruim 250 jaren geleden, maar wel boeiend om er iets meer van te weten. Frans van der Eerden heeft het notitieboekje gebruikt tot 1794 en er zelfs wat stamboomgegevens van zijn eigen familie in verwerkt.
Oorspronkelijke publicatiedatum: 21 september 2006 (nr. 1). Illustratie via Rijksstudio.