Van 2006 tot 2017 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de rubriek 'Historische nieuwtjes' voor het Schijndels Weekblad. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere archiefstukken die nieuw licht werpen op de geschiedenis van Schijndel.
Op dinsdag 11 februari 1755 viert Schijndel vastenavond om daags daarna een askruisje te gaan halen bij de pastoor en het carnavalsgeweld achter zich te laten en tijdens de veertigdagentijd op weg te gaan naar Pasen. Op dat moment is de kwartierschout van kwartier Peelland uithuizig en wordt hij vervangen door zijn stadhouder de heer Paulus Eckringa. Die heeft intussen bericht gekregen dat er in Schijndel tijdens de carnavalsdagen de nodige ongeregeldheden zijn gepasseerd en laat getuigen oproepen.
Dirk, de zoon van Jan Dirx van der Sanden is op die 11e februari tussen 7 en 8 uur in de herberg geweest van Aart Hendrix van Laarschot. Hij was uiteraard niet de enige. In gezelschap van vele anderen heeft hij een pint bier zitten drinken. Op een gegeven moment wil hij naar huis terugkeren. Dan loopt hij plotseling de broers Francois en Arnoldus tegen het lijf, zonen van Cornelis van der Heijden. Niets vermoedend voelt Dirk ineens dat iemand met een mes zijn blauwe kiel opensnijdt en hem een fikse snijwond toebrengt over zijn rug. Hij raakt geïrriteerd, draait zich snel om en voordat hij zelf iets kon uitrichten kreeg hij ‘een swaare sneede in sijn aangesigt’ toegediend. De snee liep vanaf zijn voorhoofd, over zijn gezicht tot op zijn borst. Hij bloedde als ’n varken zouden we nu zeggen. Door het vele bloedverlies is hij uiteindelijk ter aarde gevallen, waarna een zekere Anthony Jan Teunisse Verhagen hem heeft opgeraapt en met een sneltreinvaart naar het huis van chirurgijn Du Perck is gerend om hem te laten verbinden.
Goed een week later worden andere cafégasten en carnavalvierders gehoord waaronder Wouter Cornelis Pijnenborgh, Adriaan Willems van Heretum, Eimbert van de Vorstenbsoch, Johannis Gerits Verhagen, Antony Jan Teunisse Verhagen en Ansem van der Eerden. Uit hun verklaring blijkt wel, dat op een bepaald moment in de herberg ‘een hoop menschen op malkanderen vielen en questieus waren’’. Hoofdpersonen in het duel waren Hendrik Francois Verhoeven en Dirk Jansse van der Sanden, zeiden ze. Een van hen heeft het mes weten af te pakken en heeft het acuut in stukken gebroken, maar toen was het kwaad al geschied. De zwaar gewonde Dirk heeft hij nog horen roepen: “Tony, wat ben ik gesneeden!”. Een van hen verklaart tevens, dat iemand met een ‘ijseren blaaspijp’ in de hand naar de chirurgijn is gesneld.
Bron: BHIC toegang 1522 Oud Archief Schijndel inv.nr. 160 folio 150, 168 en 169 verso; Atlas van Stolk – historische prenten – trefwoord Carnaval
Oorspronkelijke publicatiedatum: 16 mei 2013 (nr. 56b)
Illustratie via Rijksstudio (opent in een nieuw tabblad).