Van 2006 tot 2017 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de rubriek 'Historische nieuwtjes' voor het Schijndels Weekblad. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere archiefstukken die nieuw licht werpen op de geschiedenis van Schijndel.
Ter inleiding
De rijke verzameling schepenprotocollen uit het oud archief van vóór 1811 biedt legio mogelijkheden om voor de komende periode een serie historische nieuwtjes samen te stellen. We baseren ons dan in eerste instantie op alle zgn. getuigenverklaringen en interrogaties [= ondervragingen] over allerlei gebeurtenissen van uiteenlopende aard en lengte. Gelet op wat we in deze moderne tijd allemaal meemaken zal iedere lezer tot de conclusie komen dat er in wezen niets nieuws onder de zon is, alleen de omstandigheden waren anders.
Een vrouw in barensnood
Opgeroepen werden op 1 februari 1793 Anthony Jansen Verhagen, Bartel Jansse Pennings weduwnaar van wijlen Anneke Jansse van der Schoot. Allen Schijndelaren bekend staande als roomse ingezetenen wier naam en faam in het hele dorp bekend was. De stadhouder van kwartier Peelland, de Heer J.Kien, had hen uitgenodigd om getuigenis der waarheid te komen geven over een gebeurtenis van 5 à 6 jaren geleden. Niet duidelijk is waarom na zoveel tijd deze akte moest passeren of wat de aanleiding daartoe geweest zou kunnen zijn. Dat is uit de akte zelf helemaal niet op te maken.
Zowel Anthony als de anderen konden zich de exacte dag niet meer herinneren, maar wat hen nog helder voor de geest stond was, dat toen Fredrik du Parck is ontboden, want Hendrina de vrouw van Anthony was zwanger, verkeerde in barensnood en wilde graag bijgestaan worden door de dorpschirurgijn. Ze maakten er kennelijk geen probleem van dat hij van gereformeerde huize was. De bevalling verliep voorspoedig volgens de akte, maar Hendrina baarde bepaald geen wolk van een dochter, want al spoedig bleek het kind volgens Anthony ‘seer slap en teeder’ te zijn. Als rechtgeaard katholiek spoorde Anthony de dokter daarom aan om het kind maar meteen te dopen. Du Parck ging op dat verzoek in en doopte het kind, zonder dat het echter een naam meekreeg. Hij had ten aanhore van iedereen hardop gezegd: “Ik doop uw in den Naame des Vaders des Zoons en des Heiligen Geestes Amen”. In tijd van nood mag en moet immers eenieder dopen. Volgens de getuigen liet Hendrina het gezelschap toen weten dat ze van die hele plechtigheid in wezen niets had meegekregen, noch iets gehoord of gezien had zo ziek voelde ze zichzelf en om de woorden uit de akte te gebruiken, ze voelde zich ‘seer afgemat’.
Een katholieke herdoop
Op de dag van de geboorte, beseffende dat de baby het mogelijk niet zou halen, hebben de genoemde getuigen het snel naar de roomse pastoor gebracht om het alsnog volgens de richtlijnen van de katholieke kerk te laten dopen en het de naam van Jennemie mee te geven. Volgens getuige Bartel, die een geheel andere lezing van de gebeurtenis gaf, zou Du Parck enige dagen bij Hendrina gebleven zijn en hij zou tegen Bartel gezegd hebben, dat hij het vermoeden had dat het kind levenloos ter wereld zou komen. Toen de chirurgijn op die avond naar huis wilde gaan werd onder elkaar gesproken over het dopen van het kind en hield men Du Parck tegen en vroeg hem het ten doop te houden. Was de dood van de baby al een bittere teleurstelling voor het echtpaar Verhagen, omdat het al na ruim een dag zou sterven, veertien dagen later zou ook Hendrina zelf overlijden.
[Bron: BHIC 5122 toegang 5122 Algemeen schepenprotocol van Schijndel inv.nr.167 scans 383 t/m 386]
Oorspronkelijke publicatiedatum: najaar 2016 (nr. onbekend)