Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
Hongerige jaren '40-'45

Hongerige jaren '40-'45

Gerard Veltman

30 april 2020

Bijgewerkt op 1 mei 2020

Ik ben geboren en getogen in de Kuilpad in Udenhout. Dit onverharde fietspad liep naar den Heikant in Tilburg en werd in de oorlog dagelijks gebruikt door Tilburgers die naar Udenhout kwamen voor eten. Geld hadden ze niet, maar ze hadden altijd wel iets bij zich wat ze tegen eten wilden ruilen.

Als ze van huis uit vertrokken lag de kinderwagen volgepakt met kleding of speelgoed, de kleine er bovenop en de rest liep er langs.  Dit was soms hartverscheurend en omdat de Kuilpad het verst van Tilburg was, was het meeste al vergeven.

Mijn moeder, die zelf brood bakte voor ons gezin, bakte er altijd een om weg te geven. Zolang dat brood niet op was kreeg ieder een snee met geitenboter en suiker. Wij kregen zelf ook dagelijks niets anders.  Behalve op zondag, dan met 2 snippertjes spek.

Kinderen met een brood in Vinkel, c. 1942 (coll. BHIC)
Kinderen met een brood in Vinkel, c. 1942 (coll. BHIC)

En als ze er om vroegen kregen ze groenten uit de tuin. Twee maiskolven met blad, want dat wilden ze ook graag, of een halve kool met stronk en de gele bladeren, die we anders gebruikten voor de konijnen, namen ze ook nog mee!

Mijn moeder wilde er niets voor aannemen, maar die ene vrouw was zo dankbaar, dat ze bij een kind de gebreide muts afdeed en op de put legde voor ons. Het kind kreeg haar hoofddoek op. En terwijl mijn moeder met dit gezin bezig was, haalde een andere vreemde vrouw de sprei en een deken van het bed bij het opkamer, waarvan het raam een beetje omhoog geschoven was om te luchten.

Leest (schoenmakersgereedschap)
Leest (schoenmakersgereedschap)

Die gebreide muts heeft mij veel ellende gegeven. Ik had deze muts even erna opgedaan, toen ik naar school ging om met trots deze gebreide muts te laten zien. Enkele dagen erna begon ik op mijn hoofd te krabben en zei mijn moeder: “Ik zal je vanavond eens kammen, want ik denk dat je luizen hebt. Maar dat viel anders uit. Geen luis te zien maar ik stond vol bultjes, die zweertjes werden en in gele korsten veranderden. Mijn vader, die erg handig was, zei op een avond: “Hier kan ik je vanaf helpen,” en zette mij op een stoel. Plukje voor plukje begon hij mij kaal te knippen, huilen hielp niet en als ik goed stil bleef zitten kreeg ik een gebakken ei. Daarna werd heel mijn hoofd ingesmeerd met flink wat teerzalf en ik kreeg een keukendoek om mijn hoofd geknoopt. Dit moest zolang blijven zitten dat het geheel opgedroogd was. Daarna werd met een ruk de theedoek van mijn hoofd getrokken, waarna mijn hoofd zo moest drogen. Maar de gele korsten waren weg! Een week lang ben ik niet naar school geweest. Maar ik was niet de enigste met een kaal hoofd.

Mijn vader was van alle markten thuis. Zo was hij kleermaker maar repareerde ook schoenen als de buurman weer eens een stuk aandrijfriem meegebracht had. En hij maakte ook klompschoenen van oude schoenen. Dan sneed hij het bovenwerk van een schoen af, waarvan de zool versleten was. Hij bracht de zool naar de buurman die klompenmaker was en die maakte op maat van afvalhout (wilg of populieren) weer een onderstuk van een klomp. Na het bovenste stuk van de schoen met klompnagels weer bevestigd te hebben kon je er weer een hele tijd op lopen.

Klompschoenen, maar dan professioneel geproduceerd (foto: Mies den Otter, coll. BHIC)
Klompschoenen, maar dan professioneel geproduceerd (foto: Mies den Otter, coll. BHIC)

Die klompschoenen klepperden wel en omdat ik misdienaar was deed ik bij de eerste mis de iets te grote schoenen van mijn broer aan. Die werden op de terugweg weer gewisseld met klompen, zodat hij ook met schoenen aan naar de tweede mis kon. Een paar mooie schoenen was toen een hele luxe!

Reacties

Reacties laden…

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.

Hongerige jaren '40-'45 | BHIC