Wat doe je als je wordt aangevallen door een 'seer sterk robuust man' die óók nog eens z'n agressieve hond op je afstuurt? Jan, zoon van de bekende meester Thomas Pauly Regius uit Aarle Rixtel, ziet in 1621 geen andere oplossing dan zijn mes te trekken. Met alle gevolgen vandien...
Jan is de zoon van de bekende meester Thomas Pauly Regius uit Aarle Rixtel. Ongeveer vier jaar geleden heeft hij een kwestie gehad met Willem Janssen Vermeulen, zo is te lezen in de Remissieboeken uit de Rekenkamer Delen van het Algemeen Rijksarchief Brussel.
Die is hem op een avond aangevallen, daarbij geholpen door zijn afgerichte hond. Willem is een ‘seer sterk robuust man’ die Jan op de grond gooit en op z’n lijf valt. Hij begint hem in zijn voorhoofd te bijten en de hond doet er nog een schepje bovenop. Die vliegt Jan naar de keel, maar de kraag of ‘lobbe’ die Jan draagt is van dien aard dat het niet op een verwonding uitdraait. Jan begint te beseffen dat hij van die belagers moet zien af te komen, want hij krijgt de indruk dat ze hem dood willen hebben.
'Everbiedt uw hondt!'
Hij zegt tegen Willem: "Laet mij gaen end everbiedt uwen hondt oft ick sal genootsaeckt zijn tot mijnder defentie u met mynen opsteker te doorsteken.” Willem slaat er weinig acht op en houdt stug vol, zonder ook zijn hond iets te verbieden. Gezien het levensgevaar trekt Jan zijn mes, steekt Willem ‘int vlemsche van syn achterste’, waaraan hij overlijdt.
Jan verlaat zijn vaderland en het ouderlijk huis en belandt uiteindelijk in krijgsdienst in de garnizoenstad den Bosch. Hij sluit een akkoord met de nabestaanden van de overledene en na ‘ingewoonen advies’ van de schout van Peelland, wordt hem remissie verleend.
Deze bijdrage van Henk Beijers maakt onderdeel uit van een serie korte verhalen over 16de – en 17de – eeuwse Brabanders, ontleend aan de Remissieboeken uit de Rekenkamer Delen van het Algemeen Rijksarchief Brussel RANB - toegangsnummer 1107 inventarisnummers (655.12.347v – december 1625).
Illustratie via Rijksstudio (opent in een nieuw tabblad)
