IJsbloemen op het raam, wie kent ze nog? Wij maakten vroeger bloemen van uitgeademde lucht, dat ging vanzelf. In de bijkeuken had moeke alleen in de winter bloemen voor de ramen. De verwarming van het huis bestond uit één kolenkachel in de 'goei- of huiskamer'. Hierop werd ook het eten gekookt en het benodigde water voor koffie, thee en de afwas verhit.
In de bijkeuken stond de waterpomp, voor de drinkwatervoorziening en het granieten aanrecht voor de afwas. In het aanrechtkastje stond de soda - het afwasmiddel - en afwasteil met daarin het ‘skòttelslèt’. Deze afwasdoek was in de winter altijd bevroren.
In verband met de vochtige ruimte kwamen in de winter ijsbloemen op de ramen. De bloemen waren zo dik dat je er niet door naar buiten kon kijken. We probeerden ze dan met onze adem te ontdooien.
Alleen met strenge vorst sliepen mijn broer en ik op het zolderkamertje met het gesloten raam. We stonden versteld van de hoeveelheid vocht die we 's nachts uitgeademd hadden en om dat 's morgens weer terug te zien op het koude vensterglas, omgezet in prachtige ijsbloemen. Op het moment dat je de ruimte even luchtte, stroomde de zeer droge vrieslucht binnen en verdwenen snel de gevormde bloemen op de ramen.
De vorming van ijsbloemen begint met hier en daar een klein ijskristalletje, bijvoorbeeld rond een stofje op of een putje in het glas. Hoe langzamer de ruit bevriest, des te mooier worden de bloemen gevormd. In de bijkeuken maakte ik op zondag 17 december 1961 - het was een ijsdag met min vijf graden Celsius - een foto van het prachtig gevormd ijsbloemenboeket. Het lijkt eerder ondergesneeuwd boerenmoes. Maar er bestaan ook echte ijsbloemen; dorotheanti, felgekleurde eenjarigen voor in de tuin.
Het weerbericht van 2 februari 2012 was Siberische kou. 's Morgens met open raam was het in de slaapkamer vijf graden Celsius. Toen ik de kamer na één uur weer betrad, was de tempratuur met twee graden gedaald, dus we verwarmen ook zelf het vertrek. Sinds het dubbelglas en de centrale verwarming missen we het boeket ijsbloemen op de ramen. Een ervaring die ik heb mogen ondervinden. De huidige maatschappij mist dit unieke verschijnsel. Daarvoor in de plaats zijn de ijssculpturen te bewonderen, kunstwerken gemaakt van ijsblokken.