Op woensdag 18 oktober 2023 is in Bergen op Zoom een speciaal gedenkteken onthuld voor de schrijver A.M. de Jong. Zijn kleinzoon, Michel Thomassen en Sjaak Tempelaars, laatste voorzitter van de R.K.v.v. Nieuw Borgvliet namen de onthulling voor hun rekening. Speciaal op die dag want 80 jaar eerder werd deze schrijver van onder meer Merijntje Gijzen tijdens de Tweede Wereldoorlog vermoord, wegens zijn politieke opvattingen.
Het gedenkteken en de plek waarop het staat, zijn met elkaar verbonden. Het is ter ere, en herinnering aan A.M. de Jong, het verdwenen sportpark “De Brombeer” én de voetbalvereniging Nieuw-Borgvliet die daar 65 jaar speelde. Bijkomende redenen zijn het 100-jarig bestaan van de vereniging en de geesteskinderen Bulletje en Bonestaak van de schrijver en tekenaar George van Raemdonck in 2022.
Eerst een park met gedenkteken
Reeds in 1995 eert de gemeente de schrijver A.M. de Jong door het noemen van een park naar hem met een gedenkteken. Dit staat op de hoek Churchilllaan, Kometenlaan. De onthulling ervan geschiedt samen met de vereniging op vrijdag 10 november 1995. De plaquette is in brons en verdwijnt. Steenhouwerij Kees de Kort sponsort ook toen door de plaquette gratis in natuursteen te vervangen. De onthulling daarvan was op donderdag 21 februari 2008.
Robuuste grootheden
A.M.de Jong en de voetbalvereniging zijn twee robuuste grootheden. De identiteit van beide zal altijd blijven. Hetgeen tot uitdrukking komt in het gedenkteken van twee solide natuurstenen op een stelcon betonplaat. De bovenste steen is voorzien van twee gegraveerde natuurstenen platen. Een plaat met het hoofd van de schrijver naar een tekening van George van Raemdonck, zijn vriend, en het logo van de voetbalvereniging een voetballer. Deze plaat is ook voorzien van een kort samenhangend poëtisch gedicht over De Brombeer en eigenaar De Jong, later zijn weduwe. De weduwe stelt haar eigendom ter beschikking aan de vereniging in 1946. Mogelijk houdt dit verband met het feit, dat de Duitse bezetter in 1942/1943 het speelveld van de vereniging, dat aan de overzijde van de Antwerpsestraatweg ligt, vordert voor de aanleg van verdedigingswerken.
Op de tweede kleinere plaat staat 100 jaar Bulletje en Bonestaak. Het eerste Nederlandse stripverhaal met tekst van A.M.de Jong en tekeningen van George van Raemdonck. De grote stenen zijn gedraaid gestapeld. De bovenste steen wordt door een hardgetrapte bal weggeschoten. Dit als symboliek voor mindere gebeurtenissen. De reeds gemelde moord op de schrijver, het gedwongen vertrek van de voetbalvereniging in 2010 van de door natuurlijke en groene glooiingen omgeven voetbalvelden als onderdeel van de illustere Brabantse Wal en het einde van de voetbalvereniging in 2023 wegens fusie.
Waarom hier?
Het gedenkteken staat in het openbaar parkgebied, geheten de "Borgvlietse Wal". Naast herinnering aan het verleden geeft het gedenkteken ook een verklaring van het heden van de omgeving. Het heden bestaande uit straatnamen die te maken hebben met de schrijfresultaten van A.M. de Jong, als daar zijn Kromme Lindert, Bulletje en Bonestaak, Goudbaard, Merijntje Gijzen. Tot slot als Borgvlieter over het gedenkteken: "Als ik er voorbij kom denk ik aan A.M. de Jong én denk ik met weemoed en trots aan De Brombeer. …en zie ik de clubkleuren …oranje zwart…!!!"
Meer foto's van de onthulling zelf en achtergrondinformatie vind je hier. (opent in een nieuw tabblad)
Hoe het monument tot stand is gekomen, vind je hier. (opent in een nieuw tabblad) Het werd mogelijk door twee lokale sponsors, steenhouwerij Kees Kort (opent in een nieuw tabblad)en Boerderijwinkel Hugo Bogers (opent in een nieuw tabblad).
De 'Spionkop' vervangen door woningen
In de reactie op dit verhaal is er aandacht voor de overleden terreincommissaris Dook Videler. Fotograaf Thom van Amsterdam heeft De Brombeer met Dook in 1986 op de foto gezet.
De foto is genomen voor de aanleg van het tweede speelveld en rechts op de foto staat de illustere tribune “De Spionkop”. Op de plaats van de tribune worden in maart 2026 de eerste huizen op het verdwenen sportcomplex gebouwd. Met dank aan oud eerste elftal speler René Bergs voor de foto.
