Bochtige zandweggetjes vol kuilen en gaten. De 19-jarige Jacques Smout uit Bergen op Zoom kent ze als zijn broekzak. In het najaar van 1897 vestigt hij een officieel ‘zesuursrecord’ door op die slecht begaanbare wegen in Noord-West Brabant een afstand af te leggen van 153,6 km, erkend door de toenmalige wielerbond ANWB. Daarmee zette de jonge Smout de West-Brabantse wielersport mooi op de kaart.
Dat hij bovengemiddeld hard kan trappen, bewijst Smout met enige regelmaat. In 1902 wordt hij op de Tilburgse wielerbaan kampioen van Nederland op de langen afstand "dertig kilometer" bij de amateurs. Niet alleen behendig op de fiets, ook doortastend als hij ergens zijn zinnen op had gezet. Samen met een paar vrienden neemt hij het initiatief om aan de Antwerpsestraatweg in Bergen op Zoom een cementen wielerbaan te realiseren op het trainingsterrein De Raayberg.
Twee jaar later wordt de droom van Smout en zijn vrienden werkelijkheid en gaat op Hemelvaartsdag hun geplande 333 meter lange wielerbaan open. Een groot succes, enigszins geholpen door de overheid die in 1905 een wet uitvaardigt die wielrennen op de openbare weg verbiedt. De naam van Smout blijft voor altijd aan deze plek verbonden, want het wordt zijn tweede thuis.
Van wielrenner naar directeur
Tot 1909 als renner, en daarna dertig jaar als directeur van de wielerbaan De Raayberg. Smout haalt in 1909 en 1919 de Nederlandse baankampioenschappen naar Bergen op Zoom. Tijdens de Eerste Wereldoorlog komen er vooral veel Belgische wielrenners op de baan rijden.
De Raayberg blijkt ook een kweekvijver voor talent: de Haagse sprinter Piet Moeskops gaat speciaal in Bergen op Zoom wonen om daar te kunnen trainen. Ook amateur-sprinter Toine Mazairac draait veelvuldig zijn baantjes in Bergen op Zoom.
Overigens houdt Smout zich niet alleen bezig met de wielrennerij, hij is directeur van Rijnscheepvaart Maatschappij Maria en mede-oprichter en directeur van wegenbouwmaatschappij Webo. Zijn riante villa aan de Bredasestraat in Bergen op Zoom voorziet hij van de naam ALINE, ofwel Alle Luxe Is Niet Eeuwig. Jacques Smout overlijdt op 81-jarige leeftijd in 1959.
Foto's en informatie via Helden, wielersport in Brabant. (opent in een nieuw tabblad)
