Als beeldend kunstenaar werk ik de laatste jaren op basis van patronen, deze vind ik onder andere in de natuur of dienen zich op een andere manier aan.
Jaren geleden overleed mijn vader en het huis moest leeggehaald worden. Mijn vader fotografeerde, net als ikzelf. Selectief heb ik een aantal fotospullen, waaronder een aantal oude rolfilms, meegenomen. Je weet maar nooit wat je er nog mee kunt doen.
Eerder had ik mijn vaders eerste oude camera, een Billy en die van mijn moeder, een Agfa Box, gekregen.
 |  |
Billy-camera (foto: Roel Berg) | Agfa Box (foto: Roel Berg) |
Verleden jaar ontstond een idee voor een project: ik wilde de geboorteplekken van ouders en mijzelf fotograferen, met respectievelijk de oude camera van mijn vader, die van mijn moeder en met mijn eigen oude, analoge camera. Daarvoor wilde ik ook de oudefilms gebruiken. Mijn vader is geboren in Rotterdam, mijn moeder in Dalen (Drenthe) en ik in Den Bosch; als baby woonde ik in St.-Michielsgestel.
Uitdagingen
De films hebben buiten de koelkast gelegen en het was maar de vraag of er iets van beeld op het negatief zichtbaar zou worden, maar daar zou dan ook een uitdaging liggen. Het zouden zomaar alleen een paar vlekken of strepen kunnen zijn.
Momenteel fotografeer ik niet zoveel meer, maar gebruik ik fotografie wel als basis om nieuw werk te maken. Vaak leveren de opnames patronen op die als basis kunnen dienen.
Al met al kwam er nogal wat bij kijken voordat ik vrijwel exact op de geboorteplaatsen kon gaan fotograferen, bijvoorbeeld het vinden van gegevens uit het geboorteregister. Vooral het achterhalen van de precieze geboorteplekken was lastig. Diverse instanties hebben mij daarbij geholpen.
Het was ook een technische uitdaging, bijvoorbeeld hoelang moet je met de Agfa Box die oude film belichten, wat is de lichtsterkte van de lens en de lensopening, et cetera. Een statief zou nodig zijn maar daar past zo'n camera niet op. En: wie kan die oude films op een goede manier ontwikkelen?
Tijdens het proces doken er een aantal bijzondere verrassingen op. Ten eerste zaten op elke film een paar herkenbare en bruikbare opnames. Ten tweede bleek tijdens de zoektocht dat mijn vader een paar straten verder is geboren dan waar ik gewoond heb; dat wist ik niet. Ten derde dook het jubileumboek “90 jaar Zonnewende” in St. Michielsgestel op, waar ik als baby woonde, met daarin informatie over mijn ouders en een foto waarop mijn moeder staat.
 |  |
Geboorteplek vader (foto: Roel Berg) | Geboorteplek moeder (foto: Roel Berg) |
 | |
Plek waar ik als baby woonde (foto: Roel Berg) |
Hieronder de uitsneden van de drie foto's:
 |  |  |
De volgende stap
Ik maak abstract werk en moest dus beslissen wat ik met de negatieven zou gaan doen. Ik besloot om uit de negatieven van de bruikbare opnames van respectievelijk de geboorteplaatsen Rotterdam, Dalen en Den Bosch/St.-Michielsgestel, een detail te kiezen dat voor mij paste bij mijn vader, moeder en bij mij. Maar hoe ga ik deze uitsneden uiteindelijke presenteren?
Ik werk veel op het formaat 850x850mm. De negatieven heb ik eerst gedigitaliseerd en met Photoshop bewerkt tot een bruikbaar bestand van dit formaat. Het negatiefmateriaal is van transparant kunststof, daarom moesten de bestanden ook daarop gedrukt worden (als link naar de film). Pas toen ik het materiaal thuis had, kon ik gaan nadenken over de uiteindelijke presentatie.
Als zoon heb ik een lijntje naar mijn vader en naar mijn moeder, ik sta als het ware tussen hen in. De folies zouden dus als zodanig in een frame ruimtelijk opgehangen moeten worden. Dit werd uiteindelijk de installatie "roots_02".
Zie ook: roelbergkunst.nl (opent in een nieuw tabblad)
De tekst van dit artikel is gepubliceerd onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Voor de illustraties geldt de licentie die in het bijschrift is vermeld.