Lentekriebels! Voel jij ze ook? De dagen worden langer, de zon warmer. Tijd om naar buiten te gaan en voor een frisse wind door je huis. Ook nu nog grijpen veel mensen het voorjaar aan voor de grote schoonmaak. En al is het niet direct onderdeel van die voorjaarsschoonmaak, toch kan ook een schone was - en dan vooral die wapperende kledingstukken aan de waslijn in de wind - bijdragen aan dat opgeruimde lentegevoel. Over het wassen met de hand op 'wasdag' vonden we een oude voorlichtingsfilm. 'De Wasch' neemt je 75 jaar mee terug in de tijd.
Bonloos waspoeder
Even een wasje draaien, dat was er in de jaren 40 niet bij. Weken, wassen, spoelen, wringen, bleken: alles werd met de - blote! - hand gedaan. In de oorlog en de eerste jaren daarna kwam daar nog bij dat wasmiddel op de bon was. In dit voorlichtingsfilmpje uit 1943 van de 'Commissie inzake Huishoudelijke Voorlichting en Gezinsleiding' wordt daarom uitgelegd hoe je met zout, bonloos waspoeder, bleekwater, stijfsel en een klein beetje waspoeder op de bon toch de hele was schoonkrijgt...
De wasch (HD), door Polygoon-Profilti (producent) / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (beheerder), is gelicenseerd onder Public Domain Mark. Stille film uit 1943.
'Gemakkelijke' vooroorlogse wasdagen
Rikobee herinnert de huisvrouw er in onderstaande krantenadvertentie aan dat de wasdagen voor de oorlog gemakkelijker waren: "Zodra het kan, komt dit zelfwerkende wasmiddel weerom!"
Als eind jaren 40 de zeep weer vrij verkrijgbaar wordt, grijpen adverteerders dat nieuws dan ook aan om de terugkeer van hun 'zelfwerkende wasmiddel' bekend te maken: "We steken de vlag uit! Zeep gaat van de bon!"
![]() | ![]() |
Jouw verhaal
In het filmpje was echt waspoeder op de bon, maar ook in de jaren daarna was de was doen natuurlijk gewoon heel hard werken. Hielp jij je moeder vroeger mee? En kun je je nog herinneren hoe dat dan ging met al die emmers water en sop, het weken, het wassen en het wringen? Wij zijn heel benieuwd naar jouw verhaal. Wil je dat met ons delen? Laat je reactie achter in het vak 'Reageer op dit verhaal' hieronder.

Misschien heb je zelfs nog wel een wastip voor de huidige generatie, zoals deze 'welkome waswenk voor u' (klik op de advertentie om deze te vergroten).
Wastip 7 van Radion gaat over het wassen van tafelgoed:
"Wit en wasecht tafelgoed kan met de grote was worden meegewassen. Eerst c.a. 12 uur weken in water met soda (een handje op een emmer water), of in gewoon water. Dan overbrengen in het sop, dat heet mag zijn. Hierin enige tijd laten staan. Daarna uitwassen. Indien mogelijk, enige uren buiten laten bleken. Flink naspoelen, eerst in warm, dan in koud water. Te drogen hangen, bij voorkeur buiten. Het tafelgoed iets vochtig strijken met een heet ijzer voor katoenen goederen en matig warm ijzer voor kunstzijde."





