Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
Militarisering stop, taptoe donder op!

Militarisering stop, taptoe donder op!

Sanne Jussen

21 september 2010

Bijgewerkt op 23 november 2022

Kraakbeweging

In 1976 wordt de Nationale Taptoe voor het eerst bij de Koninklijke Militaire Academie in Breda gehouden, na 21 jaar lang in Delft te hebben plaatsgevonden. Maar daar zijn lang niet alle Bredanaars blij mee…

Demonstratie in Breda, 1977 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19770820090 (opent in een nieuw tabblad))

Anti-Taptoe-Komitee

Op zaterdagmiddag 20 augustus 1977 trekt een stoet van zo’n 200 mensen gewapend met spandoeken door Breda, om te demonstreren tegen de Nationale Taptoe. Het evenement zal dat jaar – van maandag 22 tot en met zaterdag 27 augustus – voor de tweede keer in het centrum van de stad plaatsvinden, op het KMA-terrein met het Kasteel van Breda op de achtergrond.

De demonstratieve tocht is georganiseerd door het Anti-Taptoe-Komitee, dat de taptoe als een manier ziet om het leger te populariseren, of zelfs als een verdekte wijze van propaganda maken. In een actiekrantje noemen zij het militaire spektakel een “reclamemedium” voor het leger.

Demonstratie in Breda, 1977 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19770820091 (opent in een nieuw tabblad))

Ophemelen van het leger

Daarnaast is de groep niet te spreken over het feit dat de Bredase bevolking geen enkele inspraak heeft gehad in het al dan niet verplaatsen van de taptoe van Delft naar Breda; vooral het Bredase bedrijfsleven zou van de taptoe profiteren. En dan kost het evenement óók nog eens bakken met geld: in 1977 wel een half miljoen gulden. Zoveel geld zou aan veel zinvollere zaken gespendeerd kunnen worden dan aan het ophemelen van het leger, aldus het Anti-Taptoe-Komitee.

De actiegroep laat weten, er zeker niet aan te denken om de taptoe met acties te verstoren. Wel laten ze een brochure verschijnen en delen ze dat jaar elke avond pamfletten uit aan bezoekers van de taptoe bij de KMA. Het anti-militariseringsprotest op 20 augustus 1977 verloopt voor zover bekend is en op de foto’s te zien is, rustig.

Demonstratie in Breda, 1977 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19770820095 (opent in een nieuw tabblad))

Na 1977 

Ook in de jaren die volgen zal de taptoe nog geregeld aanleiding zijn voor demonstraties in de stad. In 1979 loopt een demonstratie enigszins uit de hand. De actiegroep Onkruit bezet op 25 augustus de toren van de Grote Kerk en de politie moet bij de ontruiming ervan met straffe hand optreden. 

Demonstratie in Breda, 1979 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG197908XX016 (opent in een nieuw tabblad))

De bezetting van de kerktoren wordt ook  beschreven in het Bossche actieblad Kleintje Muurkrant. Hieronder kun je meelezen, hoe de actievoerders deze dag beleefd hebben:

Verder lezen? Dat kan hier (opent in een nieuw tabblad)

De Nationale Taptoe zal ondanks alle demonstraties en inspanningen van het Anti-Taptoe-Komitee en andere actiegroepen nog jarenlang, tot 2005, plaatsvinden bij de KMA in Breda.

Op 20 augustus 1980 wordt het standpunt van het Anti-Taptoe-Komitee alsvolgt weergegeven in de krant Trouw:

'De nationale taptoe Breda is een onwaarachtige instelling, die een vals beeld geeft van het leger. Zij verdoezelt de werkelijke functie van de krijgsmacht en suggereert dat deze de vrede dient. De taptoe moet daarom verdwijnen.'

Demonstratie in Breda, 1980 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19800823073 (opent in een nieuw tabblad))
Demonstratie in Breda, 1980 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19800823084 (opent in een nieuw tabblad))
Demonstratie in Breda, 1983 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19830827002 (opent in een nieuw tabblad))
Demonstratie in Breda, 1983 (foto: Johan van Gurp. Bron: Stadsarchief Breda, collectie BN De Stem / Johan van Gurp, nr. JVG19830827004 (opent in een nieuw tabblad))

Bronnen

  • 'Anti-taptoe betoging', Nieuwsblad van het Noorden (22 augustus 1977).
  • 'Comité voert actie tegen taptoe Breda', Trouw (20 augustus 1980).
  • Kleintje Muurkrant nr. 50 (1979) / collectie BHIC (zie scans 84-90, of klik hier voor alle jaargangen)
  • 'Niet iedereen in Breda is gelukkig met taptoe', Trouw (18 augustus 1977).
  • 'Taptoe - Taptoe 2', De Volkskrant (20 augustus 1977).

Reageren

Reageer hieronder en deel je herinneringen aan de protestbewegingen van de jaren zestig, zeventig en tachtig. Ook zoekt het BHIC voor dit thema foto's en ander oud materiaal, om op de site te plaatsen.

Deel verhalen en foto's

Bekijk ook

Protest in Brabant

Reacties

Reacties laden…

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.