Een krijgsraad is een militaire rechtbank waar rechtszaken worden behandeld tegen militairen, op grond van militair tucht- of strafrecht. Als je als huzaar je meerdere dreigt te slaan, en daarbij roept “Moet je mij hebben gvd?”, dan weet je eigenlijk wel zeker dat je gaat kennismaken met dit instituut.
Wat er precies voorafgaand aan het conflict is gebeurd, daarover laten de archieven ons in het ongewisse. Als lezer belanden we op het moment waar huzaar Kornelis Stienstra, een Fries geboren in Leeuwarderadeel, naar wachtmeester Ederzeel toeloopt. Het is op 26 maart 1916 in Best. Kornelis loopt op de wachtmeester af, met zijn arm dreigend omhoog en roept: “Moet je mij hebben godverdomme”. In de stukken van de krijgsraad wordt het citaat genuanceerd: ‘althans woorden van gelijke beteekenis.’
De Krijgsraad buigt zich op 9 juni over dit voorval en beslist dat Stienstra zes weken militaire detentie moet krijgen. De drie dagen die Kornelis hiervoor eind maart al is vastgezet, worden er van de straf getrokken. Een krap jaar later zien we in de militieregisters dat Kornelis op 1 april 1917 wordt ontslagen wegens ‘lichaamsgebreken’. In 1932 trouwt hij met Elisabeth de Wit, een echte Friezin uit Aengwirden. Het is dan ook bijzonder te noemen dat hun huwelijk aan de andere kant van het land plaatsvindt; in Heerlen.
Bron: 20 Krijgsraden en auditeurs-militair Noord-Brabant, 1806-1974 (opent in een nieuw tabblad)
Inv 255, scan 401
Met dank aan Erik de Jonge voor deze tip!