Monica Maria Theresia van de Ven, zoals ze bij haar geboorte werd genoemd, is zonder twijfel één van de grootste namen uit de geschiedenis van de Nederlandse film. Vanaf haar spetterende debuut als actrice tot haar huidige regisseursactiviteiten heeft zij een belangrijke rol gespeeld in de Nederlandse filmindustrie. Bovendien is ze met vele andere beroemdheden ambassadeur van Unicef.
Monique van de Ven werd op 28 juli 1952 geboren als kleindochter van de voormalige bierbrouwer en burgemeester van Zeeland, Jos van de Ven. Haar vader stierf toen ze nog net geen vijf jaar oud was. Monique groeide daarna op in Rijswijk en werd na een kortstondig verblijf op de toneelschool in Maastricht op 19-jarige leeftijd gevraagd voor de rol van Olga in de film Turks Fruit van Paul Verhoeven, naar het gelijknamige boek van Jan Wolkers. De film, die in 1973 uitkwam, sloeg in als een bom, vooral vanwege de vele naaktscènes. Monique was in één keer beroemd.
Daarna speelde ze in 1974 in Dakota van Willem Verstappen, waarin Willeke van Ammelrooy de hoofdrol vertolkte. Het jaar daarop volgde de hoofdrol in Keetje Tippel, opnieuw geregisseerd door Paul Verhoeven.
Na verschillende minder goed ontvangen films had ze in de jaren ’80 weer veel succes, onder andere met een bijrol in Fons Rademaker’s De Aanslag, naar het boek van Harry Mulisch. Deze film won een Oscar als beste buitenlandse film. Hierna volgden ook rollen in buitenlandse producties.
Begin jaren '90 was ze te zien in films als Eline Vere. In de laatste helft van dit decennium heeft ze zich meer op TV-series toegelegd. Zo speelde ze onder andere de rol van Sylvia Richter in de politieserie Spangen (1999-2006). Tegenwoordig is ze ook regelmatig in reclamespots te zien.
Monique ontving twee keer een Gouden Kalf: in 1985 voor haar hele oeuvre en tien jaar later voor haar optreden in de film Romeo. In 1999 werd ze uitgeroepen tot Nederlands actrice van de eeuw.
Met de verfilming van het boek Zomerhitte van Jan Wolkers maakte zij haar speelfilmdebuut als regisseur.
Behalve actrice is Monique van de Ven sinds 1996 ambassadeur voor Unicef Nederland. Haar geboortehuis aan de Kerkstraat in Zeeland, ook wel bekend als café D'n Brouwer, is in december 2008 aangewezen als gemeentelijk monument.
In 2010 ging zij op zoek naar haar "roots" in het NTR-programma Verborgen verleden.