Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
De fabriek in 1926 (foto: Regionaal Archief Tilburg)

N.V. Nederlandsche Stoomlederfabriek Gilze-Reijen

Pieter Roskam

10 maart 2011

Bijgewerkt op 12 augustus 2021

Water in Brabant

De opening van de spoorlijn Breda-Tilburg in 1863 leidde tot een concentratie van leernijverheid in Dongen en later vooral ook in Rijen. Hier werd aan het eind van de negentiende eeuw het proces van de chroomlooiing ingevoerd: het gebruik van chroomzouten is vooral geschikt voor de vervaardiging van bovenleer en bekort het looiproces. Bovendien maakt het fabrieksmatige productie mogelijk.

De fabriek in 1926 (foto: Regionaal Archief Tilburg)
De fabriek in 1926 (foto: Regionaal Archief Tilburg)

Zeker in Rijen werd voortvarend gemechaniseerd (in tegenstelling tot bijvoorbeeld Dongen, waar men nog lang op de traditionele manier het ambacht bleef uitoefenen). In 1906 richtte de familie Rompa de N.V. Nederlandsche Stoomlederfabriek Gilze-Reijen op. Aanvankelijk werd hier nog de plantaardige of kuiplooiing toegepast, maar al spoedig ging men over op chroomlooiing.

De fabriek in 1965
De fabriek in 1965

De fabriek doorstond de leercrisis van 1921 goed en ook de grote economische crisis van 1929. Dat gold niet alleen voor de familie Rompa, maar in het algemeen voor de leerlooiers in Rijen, waar de meeste bedrijven pas na 1900 ontstaan waren. Daar was tijdig gemechaniseerd en de fabriekseigenaren waren alerter op de markt dan in Dongen.

In 1929 telde Rijen nog 52 (van de 190 Brabantse) leerbedrijven (dat waren er 22 in 1891). In 1945 waren dat er nog steeds 42 (van de 121 Brabantse bedrijven) en ook in 1986 waren er in Rijen nog veruit de meeste leerfabrieken in Noord-Brabant: 19 van de in totaal 36 bedrijven.

Door een goed sociaal beleid en kennis van de leermarkt wist het bedrijf zich na de Tweede Wereldoorlog te handhaven, zelfs toen de concurrentie van lage-lonen-landen de leerindustrie in Europa en Amerika volledig begon te verdringen.

In 1998 nam Rompa volledig gemoderniseerde fabrieken in gebruik. In Rijen kwam de looierij en in Dongen de fabriek voor afwerking van het gelooide leer. Rompa Leder, zoals het bedrijf nu heet, en Ecco in Dongen zijn niet alleen de enige overgebleven looierijen in Noord-Brabant, maar zelfs de enige looierijen in Nederland.

Bekijk ook

Leerlooierijen in Brabant

Water in Brabant

Reacties

Reacties laden…

Gerelateerde verhalen

VerhaalSchoenenfabriek AartsDeze prachtige foto is van een van de schoenenfabrieken in Gilze. Hij dateert uit 1931. Mijn moeder wist nog meer van de foto te vertellen, namelijk dat hij is gemaakt in de schoenfabriek Aarts, die toen onder leiding stond van Kees en Govert Aarts. Die fabriek stond aan de Akkerstraat 1.VerhaalLeerlooien in BrabantVoor het looien van leer was vroeger veel stromend water nodig, dat bovendien absoluut niet ijzerhoudend mocht zijn. Verder was het van belang dat er veeteelt in de buurt was, zodat de aanvoer van grondstof in de vorm van runder- en schapenhuiden verzekerd was. Als er dan ook nog veel eikenwallen in de buurt waren (eikenschors of ‘run’ was de belangrijkste plantaardige looistof), dan waren de vestigingsvoorwaarden voor een leerlooierij bijzonder gunstig.VerhaalLeerlooierijen in Rijen 1891-1986Deze lijst is samengesteld door Joost Seelen en Arnold Vogel in hun boek De geschiedenis van het leerlooien in Noord-Brabant (Tilburg-Breda 1986) op basis van de volgende bronnen:VerhaalAandelen Nederlandsche StoomlederfabriekBert van de Brandt stuurde foto’s in van de verschillende aandelen die hij bezit van de N.V. Nederlandsche Stoomlederfabriek Gilze-Reijen.VerhaalLeather fabrication Gebr. van der Steen in RijenIt was during this time of prosperity that my grandfather, Augustinus van der Steen, decided to introduce father Jan (Johannes Baptist) and Uncle Louis, to the family business. They started running the family leather factory under the commercial control of grandfather in 1907.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.

N.V. Nederlandsche Stoomlederfabriek Gilze-Reijen | BHIC