Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.
De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd). Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder.
Op 15 oktober 1940 zou vroeg in de ochtend, om 05.00 uur bij Groeningen een Messerschmitt Bf 110 naar beneden gekomen zijn. Het is niet duidelijk of dit een noodlanding was, dan wel een echte crash. Ook over het lot van de bemanning weten we (nog) niet veel.
Op 3 april 1943 kwam rond 23.20 uur bij De Lijnbraak een Handley Page Halifax II van het 405 Squadron neer. De bommenwerper werd neergeschoten door een Duitse nachtjager, waarbij vijf bemanningsleden omkwamen, allemaal Canadezen van de RCAF. Dat waren: piloot W/O II William James McAlpine; Sgt. Howard McQueen (21); F/Lt. Floyd Edward Luxford (29); W/O II John Day White (21) en W/O Joseph Walter Halikowski (21). Zij liggen allemaal begraven op de Canadese erebegraafplaats in Groesbeek, graven XVI F 7-10 en XVI F 13.
De twee boordschutters hebben het er levend van afgebracht, maar werden door de Duitsers gevangen genomen. Die avond kwam ook bij Stevensbeek een Lancaster (ED694) neer. Van die bemanning overleefde niemand het.
Op 5 november 1943 stortte rond 13.15 uur een Amerikaanse B-17G Flying Fortress van 92BG/327BS neer. De vlieger was Capt. J.O. Booker. Deze bommenwerper met registratienummer 42-39831 maakte deel uit van een macht van 374 zware bommenwerpers die spoorwegdoelen en olie-installaties in Gelsenkirchen aanvielen. In totaal acht bommenwerpers gingen bij deze raid verloren, waarvan er dus één vlakbij Vierlingsbeek terecht kwam. Volgens de Duitse Lagemeldung werden twee van de bemanningsleden gevangen genomen, en was de rest “vermoedelijk voortvluchtig”. Het lijkt er dus op dat alle inzittenden op tijd het vliegtuig hebben kunnen verlaten. Uiteindelijk wist alleen de navigator uit handen van de Duitsers te blijven. De piloot komen we in februari 1945 nog tegen als assistent-messofficier in het krijgsgevangenkamp Stalag Luft I in Barth.
Op 21 maart 1944 stortte om 17.00 uur bij het veer naar Afferden, op de hoogte van Vortum-Mullem, een Hawker Typhoon IB (serienummer MN247) van 183 Squadron neer. De piloot F/Lt. Peter Edward Raw, drager van het Distinguished Flying Cross, kwam daarbij om. Hij was geraakt door Flak en ligt nu begraven op de Algemene Begraafplaats Woensel, graf KK 14.
Op 13 oktober 1944 stortte ergens in Vierlingsbeek een Amerikaans jachtvliegtuig neer. Het kan ook zijn dat de piloot, van wie we niet meer weten dan dat hij Charlenne heette, een noodlanding moest maken. Het ging in ieder geval om een P-51 Mustang I van het 430 Squadron. Hoe het de piloot vergaan is, weten we niet.
In de ochtend van 1 januari 1945, om 9.30, crashte de Duitse jachtvlieger Uffz. H-J. Rose van het 9./JG 6 met zijn Messerschmidt Bf 109G-14/AS (werknummer 785763) neer in ’t Herselt vlakbij Groeningen. Rose nam ongetwijfeld deel aan Operatie Bodenplatte (opent in een nieuw tabblad). Hij overleefde de crash (noodlanding?) en werd krijgsgevangen gemaakt.
En op 6 februari 1945 ten slotte stortte Gfr. Hubert Mack (20) neer met zijn Messerschmitt Bf 109G-14 (werknummer 780400) van 3./Nagr.1 (Nahaufklärungsgruppe ofwel verkenningsgroep), aangeschoten door een geallieerde jager. Mack overleed volgens zijn grafmonument op de Duitse militaire begraafplaats Ysselsteyn, graf CD-1-12, pas op 14 februari, dus ruim een week na zijn crash.
Mochten er nog mensen zijn in Vierlingsbeek die meer weten van deze of andere crashes en als zij die kennis met ons willen delen, dan zijn zij hierbij van harte uitgenodigd.
Foto: eigendom van broer Eberhard Mack
