Op en rond het vliegveld ‘Fliegerhorst Gilze-Rijen’, zoals de Luftwaffe het vliegveld Molenheide ging noemen nadat ze het in juni 1940 in gebruik had genomen, zijn in de loop der oorlogsjaren veel militaire vliegtuigen (en mensenlevens) verloren gegaan, zowel in de Duitse periode als in de periode dat de geallieerden het vliegveld gebruikten onder de codenaam B.77.
De Luftwaffe ondernam flinke bouwactiviteiten aan vliegveld Molenheide na de capitulatie van Nederland in mei 1940. In september arriveerden de eerste vliegtuigen op de uitgestrekte nieuwe basis: Heinkel He-111’s van de II./KG 26 namen de Fliegerhorst in gebruik om bombardementen op Britse steden uit te voeren. Later kwam II./KG 30 met Junkers JU 88A’s en van april 1942 tot eind mei 1944 opereerden vanaf Gilze-Rijen Dornier Do-217’s van I./KG 2, III./KG 2 en II./KG 40. Gilze-Rijen behoorde zo vier jaar lang tot de voornaamste Duitse vliegvelden in ons land.
Begin september 1944 ontruimde de Luftwaffe Gilze-Rijen. De Britten herstelden vervolgens het door geallieerde bombardementen vernielde veld en gaven het de codenaam B.77. De 84 Group voerde met jachtvliegtuigen verkenningen uit en viel doelen aan zoals schepen, wegen en spoorwegverbindingen. Begin mei 1945 staakten de Britten de luchtoperaties vanaf Gilze-Rijen.
De oorzaken van de vele crashes op en rond het vliegveld zijn velerlei: het vliegveld werd beschermd door luchtafweerschut, het werd natuurlijk ook aangevallen door de geallieerden (en later door de Duitsers), er crashten vliegtuigen die beschadigd waren en nog net de landingsbaan probeerden te halen, of er gingen andere dingen mis, zoals motorstoringen bij het opstijgen of landen. En soms kwamen vliegtuigen ook met elkaar in botsing.
1942
Op 17 april 1942 crashlandde om 14.40 uur een Junkers Ju 88A-1 (werknummer 6139) van Erg.St./NJG 2 op het vliegveld als gevolg van besturingsfouten. Piloot Uffz. Wilhelm Mathias Neusser (23), radiotelegrafist Ogfr. Gottfried Eibl (20) en de meevliegende onderhoudsinspecteur P. Skoda (36) vonden hierbij de dood. Zij liggen begraven op Ysselsteyn, graven AZ-6-148 tot en met AZ-6-150.
In de tweede helft van het jaar stortten er alleen maar Dorniers Do-217 neer op of in de buurt van het vliegveld. Dat begon met een toestel van Erg.St./NJG 2 (werknummer 1302) op 30 juni 1942 als gevolg van bedieningsfouten. Persoonlijke ongelukken deden zich niet voor. Op 24 juli ging het om een toestel van 3./KG 2 (werknummer 4252) dat neergeschoten was en op het vliegveld crashte. De bemanning raakte gewond. Vier dagen later, op 28 juli, raakte KG 2 twee toestellen kwijt. Het eerste, werknummer 5394 van 1./KG 2, werd beschoten door een vijandelijke jager en crashte bij De Besterd, niet ver van Gilze. De bemanning raakte deels gewond, maar er vielen geen doden. Het tweede, werknummer 4274 van 2./KG 2, werd om 23.15 uur vernietigd bij een bombardement van het vliegveld.
Op 4 augustus moest Fw. E. Potthast met zijn Dornier Do-217J van 8./NJG 2 (serienummer 1287) een noodlanding maken, die niet goed afliep, althans voor het toestel: dat werd nagenoeg compleet vernield. Drie bemanningsleden raakten gewond. Ook gewonden, maar geen doden, vielen er bij de crash van de Dornier Do-217E-4 (werknummer 4312) van 2./KG 2 in de nacht van op 15 op 16 september.
Ten gevolge van het slechte weer op 2 december 1942 crashte om 21.00 uur de Dornier met werknummer 5472 van 1./KG 2 in Het Broek, op zo’n 3 kilometer ten noorden van het vliegveld. De volledige bemanning kwam om bij deze crash: piloot Fw. Helmut Hunger (25); waarnemer Uffz. Josef Henkel (23); radiotelegrafist Gfr. Heinz Pröhl (21) en boordwerktuigkundige Uffz. Karl Hoegen (22) liggen begraven op Ysselsteyn, graven CQ-7-150 tot en met CQ-7-153.
Bronnen
Website Defensie (opent in een nieuw tabblad).
Verliesregister 1939-1945 (opent in een nieuw tabblad).
Website Studiegroep Luchtoorlog (opent in een nieuw tabblad).
Website Find a grave, begraafplaats Ysselsteyn (opent in een nieuw tabblad).
Website Commonwealth War Graves Committee (opent in een nieuw tabblad).