Op Vaderdag kreeg ik bezoek van mijn zoons met aanhang en enkele kleinkinderen. Eén van hen is een echt een 'opa's kindje'. Hij komt als het kan elke week langs of belt me op. Dan vraagt hij of hij nog iets mee moet brengen of kan doen. Zo had hij ook weer een vraag over vroeger.
"Opa, u zei dat het vroeger beter was dan nu. Maar was dat ook zo?"
"Nou, jongen", antwoordde ik, "de mensen hadden vroeger in ieder geval meer tijd voor elkaar. We leven nu wel met meer luxe, maar ook veel gejaagder. Ik zal het je proberen uit te leggen van wat ik zelf vroeger heb meegemaakt en gezien. Kom maar even bij mij zitten en luister goed."
Met een belletje over de gang
"Ik was een jaar of tien zoals jij nu bent en was misdienaar op het bejaardenhuis St. Felix in Udenhout. Ik had de mis gediend en wilde mijn superplie uit doen toen de rector mij vroeg om hem even nog te helpen de communie weg te brengen naar de vrouwenafdeling en mannenafdeling. Deze mannen en vrouwen op leeftijd moesten de rest van hun leven gescheiden leven, ieder op een aparte afdeling. Dat was groot verdriet, nooit meer langs elkaar slapen en met elkaar leven en eten!"
"Mij werd verteld dat ik in de gang om de drie meter één tikje met het belletje moest geven en als ik bij de vrouwenafdeling kwam drie. De deur ging dan open en de zuster knielde neer. De vrouwen die de communie wilden ontvangen, zaten allemaal op een rij met een servet onder hun kin en hun handen gevouwen met rozenkrans eronder."
Pruimtabak
"We waren zo klaar en gingen naar de mannenafdeling. Weer drie tikjes en de deur ging open. De mannen met servet om die niet pruimden, kregen de communie en degenen die pruimden, bleven rond de kolenbak of de kwispeldoor (spuugbak) zitten! Wat een verschil van lucht voorbij de vrouwenafdeling, die tabakslucht! Het sloeg op mijn strot en dan nog maar niet gesproken over de overtollige vloeistof die in slierten in en over die kolenbak hingen. Dat was ik thuis niet gewoon, bah, bah!"
"Het was een opluchting dat ik van die mannenafdeling af was en terug kon naar de kapel. Na deze extra dienst die ik bewezen had, werd ik bedankt en hartelijk opgevangen door een hele lieve zuster in de portiersloge waar ik mijn twee sneden witte mik belegd met kaas al klaarstonden onder een servet. Alleen mijn chocolademelk moest nog even opgewarmd worden en de zuster zou de fraterschool laten weten wat de reden was dat ik wat later kwam. Na deze bewezen diensten was ik ook weer een ervaring rijker geworden en ik had hier echt geen spijt van, jongen!"
Ouder worden in 2026
"Zo, dat was vroeger toen ik nog jong was! Maar nu je opa en oma ook 88 zijn, is er in al die jaren wat dat betreft veel veranderd. Verleden jaar spitte ik nog heel het hof om, maar de corona heeft mij geen goed gedaan en ervoor gezorgd dat ik nu moeilijk de trap op kan en mijn tuin niet meer kan doen. Daarom hebben je oma en ik besloten om, voor de tijd die ons nog rest, een appartement in Helvoirt te huren en onze woning waar we 64 jaar hebben gewoond en waar je vader is geboren, te verlaten."
"Ja, jongen, dat doet zeer. Weer iets inleveren en nog wel je eigen woning! Maar er staat wel iets mooiers tegenover vergeleken met vroeger. We hoeven nu gelukkig niet uit elkaar te wonen in zo'n gescheiden bejaardenhuis, maar blijven samen in een ruim appartement, alles gelijkvloers en met lift! Zo hebben wij er in ons leven voor gezorgd dat wij en jullie het later beter hebben dan onze ouders vroeger!"
"Dankjewel, opa, voor dit gesprek. Ik zal het allemaal aan ons pap en mama vertellen!"
De tekst van dit artikel is gepubliceerd onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Voor de illustraties geldt de licentie die in het bijschrift is vermeld.