Naast veel voorkomende vormen van architectuur kent de gemeente Etten-Leur ook een bijzondere vorm namelijk ‘organische architectuur’. Kort voor en na de eeuwwisseling werd in het centrum van Etten door het Architectenbureau Alberts en Van Huut organisch gebouwd. Het betreft twee projecten; het bestemmingsplan Schapenweide en de bouw van een nieuw stadskantoor.
Organisch bouwen
Organisch bouwen is een architectuurstroming die zich richt op harmonie tussen gebouw, mens en natuur. Het is een manier van bouwen waarbij vormen, materialen en structuren worden afgestemd op natuurlijke principes en menselijke maat. In plaats van rechte lijnen en rationele structuren, zijn organische gebouwen vaak vloeiend van vorm en lijken ze gegroeid in plaats van gebouwd.
Filosofische achtergrond
Organisch bouwen is gebaseerd op de filosofie van de Zwitserse antropoloog Rudolf Steiner. Het is meer dan een stijl — het is een wereldbeeld waarin de mens als deel van de natuur wordt gezien, niet als heerser erover. Het staat haaks op het modernistische ‘machine-denken’ waarin efficiëntie, standaardisatie en industrialisatie domineren.
Architectenbureau Alberts en Van Huut
Op 1 april 1963 richtte Ton Alberts zijn eigen architectenbureau op. Het bureau was gevestigd in Amsterdam, later in Haarlem. In het begin hield het bureau zich met kleine projecten bezig. Vanaf 1970 werd Alberts bijgestaan door Max van Huut. Eind jaren zeventig kreeg het bureau een belangrijke opdracht; het ontwerpen van een hoofdkantoor voor de NMB (nu ING). Het ontwerp was in de stijl van organisch bouwen. Hiermee was de naam van het bureau en hun bouwstijl als een exponent van organisch bouwen in Nederland gevestigd.
Er zouden nog veel ontwerpen volgen, waarvan het kantoor van de Nederlandse Gasunie in Groningen wel het bekendste is. In 1987 trad Max van Huut toe als partner en ging het als Architectenbureau Alberts en Van Huut verder. Na het overlijden van Ton Alberts in 1999 ging het bureau verder onder leiding van Max van Huut. Deze besloot in 2024 het bureau op te heffen.
Living Architecture
“Living Architecture” is de filosofie en het concept van Alberts & Van Huut, gebaseerd op organische principes die mens, natuur en gebouw als één samenhangend geheel zien. Het gaat om ontwerpen die niet alleen functioneel zijn, maar ook esthetisch, emotioneel en duurzaam bijdragen aan het welzijn van gebruikers en de omgeving.
Bestemmingsplan Schapenweide
In 1993 werd uitvoering gegeven aan het bestemmingsplan Schapenweide. De Schapenweide was een weiland gelegen achter de veemarkthal in de Dreef. Jaarlijks werd hier de Amilto en de paasveetentoonstelling gehouden. De rest van het jaar liepen er schapen op de wei, waaraan het zijn naam te danken had. Het gemeentebestuur gaf Architectenbureau Alberts en Van Huut opdracht voor dit gebied een leefbaar woonwijkje te ontwikkelen. In hun gebruikelijke stijl van organisch bouwen, ontwierpen zij woonhuizen, appartementen en een woon-zorgcomplex.
Het nieuwe stadskantoor
Nadat de omleiding van de snelweg in 1999 gereed was gekomen, werd door het gemeentebestuur besloten een nieuw stadskantoor te bouwen. Architectenbureau Alberts en Van Huut kreeg opdracht met een ontwerpplan te komen. Het plan van het architectenbureau was om in organische stijl te bouwen. Omdat sommige verontruste raadsleden het gebouw nogal modern vonden, kwam architect Van Huut het ontwerp toelichten. Met de volgende woorden stelde hij hen gerust:
“Een gemeentehuis mag zich volslagen onderscheiden van de rest. Het gemeentehuis mag eigenwijs zijn. Maar het moet respect tonen ten opzichte van de omgeving. Ten opzichte van die prachtige kerk die er naast staat. Daarom blijven we er op maaiveld niveau ook zes meter vandaan en daarboven nog meer. Maar samen met de kerk en het oude raadhuis wordt het een prachtig muziekstuk”.
In juni 2002 werd gestart met de bouw. Op 31 januari 2003 werd het ‘pannenbier’ geschonken. En op vrijdag 19 maart 2003 werd het nieuwe stadskantoor door de Commissaris van de Koningin in Noord-Brabant, mevr. H. Maij-Weggen, geopend.
Bronnen
- "Het Centrumplan van Etten-Leur", diverse auteurs, uitgegeven door Heemkundekring Jan uten Houte, Etten-Leur, 2005
- West-Brabants Archief
- https://nl.wikipedia.org/wiki/Organische_architectuur
- https://www.albertsenvanhuut.nl/historie-3/?lang=en