Op de redactie van Accent werd weleens gespeculeerd wie nu eigenlijk de oprichters waren van het opinieweekblad dat in 1968 voor het eerst verscheen. Wat ik mij ervan herinner is dat het nooit een hot item is geweest. In ieder geval niet vanaf het moment dat ik deel ging uitmaken van de redactie. Dat was in 1975, vijftig jaar geleden dus. We waren iedere week bezig een zo spannend mogelijk weekblad te maken. Naar ons idee liep het lekker en dan is zo’n vraag wie de eigenaars zijn niet relevant.
Concreet heb ik één keer een veronderstelling gehoord. Het zouden vermogende Brabantse sigarenboeren zijn. In die tijd was daar nog geld mee te verdienen. Ik was dan ook verbaasd en verrast eind november 2024 een bericht te lezen in een oude editie van het al decennia niet meer bestaande dagblad Het Vrije Volk - eens de grootste krant van Nederland - dat Frits Philips en Willem van Lanschot een uitgeverij in Amsterdam hadden opgericht met het doel een nieuw Nederlands dagblad te gaan uitgeven. De naam van die onderneming: De Lage Landen. Zo heette ook het bedrijf dat mij precies een halve eeuw geleden in dienst nam als jongste verslaggever van het opinieweekblad Accent. Van de beoogde landelijke krant was dus niets gekomen. De directeur die mij destijds aannam, was Ben Essenberg. Een andere naam stond er niet in mijn aanstellingsbrief.
Het was een toevalstreffer dat bericht over Frits Philips en Willem van Lanschot. Ik zocht eigenlijk iets heel anders, geen idee meer wat. Mijn journalistiek gevoel was meteen geprikkeld, ook al ben ik inmiddels 73 jaar en bijna een decennium gepensioneerd.
Het bericht over Frits Philips en Willem van Lanschot intrigeerde mij des te meer daar ik beide iconische Brabantse ondernemers heb leren kennen voor verhalen in Accent. Over de biografie die Frits Philips schreef, maakte ik een recensie. Willem van Lanschot leerde ik goed kennen door zijn inzet voor veteranen. Hij nodigde mij uit een internationaal congres in Maastricht te volgen en daarvan verslag te doen. ‘Oude vijanden praten dan met elkaar. Dat moeten we blijven doen, want anders wordt het weer vechten’.
Beide Brabantse ondernemers waren bezorgd over de vrede door het groeiend anti-Amerikanisme in de jaren zestig en zeventig in ons land als gevolg van de oorlog in Vietnam, net zoals nu veel mensen ongerust zijn door de Russische agressie in Oekraïne.
Op basis van informatie van mijn toenmalig hoofdredacteur Hans Knoop weet ik dat de kennismaking met Frits Philips en Willem van Lanschot geen opgelegd pandoer was. Hun bezigheden lagen binnen mijn interessesfeer.
Accent maakte in de tien jaar van haar bestaan (1968 1978) vooral naam door de zaak-Menten, een Blaricumse kunstverzamelaar die een oorlogsmisdadiger bleek te zijn en het collaboratieverleden van de toenmalige minister Harry van Doorn, die in de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitsers.
Mijn boek over Frits Philips en Willem van Lanschot kan worden gezien als een ‘nieuwe’ Accent, na 47 jaar. Ik haal herinneringen op, geef mijn mening over de huidige opiniepers en heb zes actuele commentaren geschreven over de situatie in ons land en de wereld.
Accent, Frits Philips & Willem van Lanschot, uitgevers voor de vrede is een uitgave van Elikser in Leeuwarden.