Van 2017 tot 2024 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de column 'Oud Nieuws' voor DeMooiSchijndelKrant. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere feiten uit de geschiedenis van Schijndel.
In de canon van Meieijstad is gekozen als ‘hoofdvenster’ voor de Lankveltsehoeve op de grens van Veghel en Erp maar toepasselijker voor deze column is natuurlijk een beschrijving van een van de alleroudste en toch wel bijzondere hoeve bekend onder de naam Schrijvershoeve. In de canon is een mooi kaartje opgenomen met als titel ‘middeleeuwse leengoederen in Meierijstad’ en daar staat ‘de Scrivershove’ keurig aangegeven. In het fraaie buitengebied van Schijndel is er zelfs een zitbank aan gewijd met een korte historische schets op het blauwe informatiebordje. Op de bank is de oude benaming weergegeven ‘Scrivershove’.
We moeten héél ver terug in de historie nl. meer dan zeven eeuwen om te lezen hoe in 1301 de Hertog van Brabant Hendrik I een leengoed uitgeeft aan een zekere Henric Nulaets Godevaerts soene en dan volgt in oud schrift: ‘hout xl [= 40] buenderen lants ende heyden al in eenen stucke inde prochie van Schindel gheleghen ter stede gheheiten in Elde neven erffenisse Arnt Emers ende Henricke van Bersselair mitter eender syden ende anders al om ende om tusschen de ghemeynte van Vierghemalen gheheyten ende is een volle leen gemeynl[ick] genoemt de Schryvesrhoeve”, opgetekend in het hertogelijk leenboek en geregistreerd door Strick Grefier [Raad van Brabant inv.nr.1130].
De naamsafleiding ervan is mogelijk te herleiden tot een der ‘schrijvers’ óf van de Hertog van Brabant óf in ieder geval van iemand die als ‘scriver’ bekend stond. Het interessante van dat hertogelijk leenboek is daar de basistekst onderaan staat en als je dan van beneden naar boven gaat staan alle namen geregistreerd van opeenvolgende eigenaren die na de dood van genoemde Henric dit leengoed in handen hebben gehad.
Zo staan achtereenvolgens in oud schrift letterlijk genoemd met de datering Godevaert Nulaets ‘noch onder syn jaeren by doode wylen Henrick Nulaets gheheyten van Hermale syns vaders’ [13.12.1471]. Gielys soen wylen Henric Goyaerts zoen van Hermalen by doode Godevaerts Nulaets gheheeten van Hermalen zyns grootvaders [1.10.anno 40 = 1540]. Aelbrecht van Deventher 12 septembris 1552 mits coope by hem gedaen tegen Seger Gielis van Hermaelenonder gescreven. Jouffrouwe Anna Vyghe 13 septembris anno 1553 by doode wylen Aelbrechts van Deventher huers mans onder gescreven ende naervolghende den testamente met octroye. Willem Godertssoen 15 aprilis 1577 by dode Jouffrouwe Anna Vyghe zynder nichte ondergescreven. Goddaert Willem Godertssoene 17 juny 1615 by doode Willems Godertssoen zyns vaders ondergescreven. Jan Henrick Embertss.28 mey 1616 mits coope by hem gedaen teghen Goddaert Willems Godertssoen.
Willem sone Mathys Willemssoen 27 february 1617 by doode ende volghende den testamente van Jan Henrick Embertss. ende Catherina dochter der voors. Mathys Willemss. hout seker huys esthuys hoff ende bogart metten aenliggende lande houtwas gerechticheden ende toebehoorten groot omtrent thien loopensaet lants met noch twee campen groeslants vyffentvyftich loopensaet tsamen groot daerby ende aen gelegen gespleten vuyte hoeve ende goederen hieronder gescreven. De oorspronkelijke eigenaar krijgt op 12 december 1366 van Hertogin Johanna van Brabant verlof om de Schrijvershoeve in cijns uit te geven en delen ervan aan zijn kinderen af te staan als een vorm van achterleen.
Bron: Schijndels landschap [2003] pag.68 e.v.
Oorspronkelijke publicatiedatum: 26 augustus 2020 (nr. 72)
Illustratie: De Schrijvershoef ["Schreyvers Hoeven"] op een kaart van de Bodem van Elde, Hendrik Verhees, 1803 (Collectie BHIC, nr. 5A138).