Van 2017 tot 2024 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de column 'Oud Nieuws' voor DeMooiSchijndelKrant. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere feiten uit de geschiedenis van Schijndel.
Laatst zat ik wat te grasduinen in de collectie van Delpher. Het is ongelooflijk hoeveel historische studies daarmee in een klap openbaar werden voor onderzoekers van allerlei pluimage. Een ware doolhof van publicaties en een prachtige aanwinst voor iedereen die er in geïnteresseerd is. Zo trof ik een studie aan van Paul Goulmy, kapelaan uit Druten, die in woord en beeld stil stond bij het gouden priesterjubileum [1860-1910] van de tiende bisschop van het bisdom ’s-Hertogenbosch, dat bestond vanaf 1560, een uitgave van stoomdrukkerij Teulings in genoemde stad.
De eerste de beste illustratie daarin is een foto van de bisschop in vol ornaat nl. in zijn bisschoppelijk gewaad genaamd ‘de cappa magna’. Goulmy staat allereerst stil bij de negen eerbiedwaardige voorgangers, schildert vervolgens het leven van Wilhelmus van de Ven voordat hij tot bisschop werd aangesteld en besluit de uitgave met de episcopale bestuursperiode.
Hij brengt ons in herinnering hoe dat via een pauselijke bulla van paus Paulus IV op 11 maart 1560 het bisdom is opgericht onder de metropolitane zetel van Mechelen. In het bisdomarchief berust een collectie onder de naam ‘Mechelense aanwinsten’. Daarna volgt de lijst van onze illustere Bossche bisschoppen Franciscus van der Velden beter bekend als Sonnius, Laurentius Metsius, Clemans Crabeels, Ghisbertus Masius, Nicolaus Zoesius, Michael Ophovius ten tijde van de belegering en inname van de stad in 1629 en Joseph Bergaigne.
Na 1648 was er geen sprake meer van bisschoppen maar van apostolische vicarissen. Pas op 4 maart 1853 volgde het herstel der hiërarchie en traden aan Joannes Zwijsen en na hem Adrianus Godschalk en die werd op zijn beurt opgevolgd door Wilhelmus van de Ven. Die zag op 12 mei 1834 het levenslicht in het Schijndelse Wijbosch, waar de Mgr. van de Venstraat nog steeds een tastbare herinnering is aan deze bijzondere priester.
Op 2 juni 1860 werd hij tot priester gewijd in de St. Jan, de kathedrale kerk in de bisdomstad. Als jonge priester werd hij assistent te Velddriel, kapelaan te Oirschot [1861-1862], kapelaan in de St.Jan [1862-1874], plebaan van de St.Jan [1874-1892]. Op 3 januari 1892 overleed Mgr. Adrianus Godschalk. Wie zou zijn opvolger worden? Op 27 mei 1892 volgde het verlossende woord door paus Leo XIII, die Wilhelmus, de kanunnik, deken en plebaan van de St. Jan, benoemde tot bisschop van het Bossche diocees.
Goulmy beschrijft hoe dat de nieuwe bisschop ‘gebukt ging onder de voor hem verrassende, ja verpletterende tijding’. In zijn wapenbord nam hij de wapenkreet op ‘Sub tutela Matris’ vertaald ‘Onder de schutse der Zoete Moeder’, want, zo memoreerde hij, ‘onder hare bescherming zullen wij volharden in den waren godsdienstzin, waardoor dit bisdom steeds heeft uitgeschenen’. Op de 14e juni volgde zijn intronisatie en op de 7e juli, de feestdag va de Omgang van Onze Lieve Vrouw, ontving hij de bisschoppelijke consecratie. Goulmy schetst daarna, gedetailleerd gedateerd, alle bijzonderheden en opvallende wapenfeiten van deze bisschop!
Bron: Wilhelmus van de Ven 10e bisschop van ’s-Hertogenbosch [boekencollectie Delpher]; op Schijndelwiki een uitgebreidere levensbeschrijving van de bisschop
Oorspronkelijke publicatiedatum: 23 mei 2021 (nr. 91)