Van 2017 tot 2024 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de column 'Oud Nieuws' voor DeMooiSchijndelKrant. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere feiten uit de geschiedenis van Schijndel.
Marijn Ligtenberg is een van de actieve leden van de historische werkgroep van de Schijndelse heemkundekring die op woensdagmorgen allerlei archieven napluist m.b.t. gebeurtenissen betreffende Schijndel als dorp of oud-Schijndelaren zowel in het recente als in een veel ouder verleden. Hij treft in de archieven natuurlijk van alles aan.
Onlangs zag hij een archiefstuk passeren over een drenkeling, die als knecht meevoer op een uit Helmond afkomstige stoomboot, die over de Zuid-Willemsvaart voer. Het betreffende archiefstuk is gedateerd op 20 juli 1895. Daarin stond dat op woensdag de 17e juli die stoomboot sluis nr.3 passeerde en dat op die dag een zekere Willem Groeneveld daarop als schippersknecht werkzaam was.
Hoe het ongeluk kon gebeuren staat niet uitgebreid beschreven, maar Willem moet op een of andere manier zijn uitgeschoven en viel daardoor in het kanaal. De kapitein van het schip, die luisterde naar de naam Martinus van Heck, schrok uiteraard enorm en sprong acuut te water om zijn knecht te redden. Dat viel overigens nog niet zo mee, want Willem greep hem weliswaar drie keer heel stevig vast, maar Martinus werd daardoor dusdanig gehinderd in zijn bewegingen dat ze uiteindelijk beiden naar de diepte zonken.
Gelukkig dat de sluiswachter Hendrikus Antonie van Son snel reageerde en direct te hulp schoot door een lange haak het water in te steken, die de kapitein gelukkig wist vast te grijpen en daardoor in ieder geval zelf gered werd. Maar daarmee was Willem de drenkeling nog niet uit zijn lijden verlost. De alerte sluisknecht Hendrikus Johannes van Son, de zoon van de sluiswachter, bedacht zich geen moment en ging met een vlot en een haak te water toen hij zag dat de lucht van beneden opborrelde. Hij stak die haak diep in het water en al ophalende ontdekte hij tot zijn grote tevredenheid dat de drenkeling de haak had vastgegrepen en hij wist hem vrij snel omhoog te hijsen en legde Willem op de dijk.
Daar constateerde men dat Willem geheel bewusteloos was. Alles was erop gericht hem weer zo snel mogelijk bij kennis te brengen. Over zijn borst werd gewreven met een in brandewijn gedoopte doek en men wreef over zijn voetzolen met een steen. Na een minuut of twintig begon Willem zichtbaar bij te komen en nadat men hem wat cognac te drinken had gegeven is hij bij de sluiswachter op een bed gelegd.
De volgende morgen bleek Groeneveld zich totaal niets te kunnen herinneren van het noodlottig ongeval. Na zijn definitief herstel vertrok hij per stoomboot richting Helmond! In het verslag werd het hele verhaal besloten met de volgende woorden van de toenmalige Schijndelse burgemeester: “deze daad verdient waardering en aanmoediging waarom ik de vrijheid neem uw bestuur in overweging te geven hem een onderscheidingsteken met diploma te verstrekken”. Er werd een brief gestuurd naar de voorzitter van de Maatschappij tot redding van drenkelingen! De redder in nood kreeg de bekende gouden medaille.
Bron: Archief Schijndel BHIC toegang 5183 inv.nr. 4527
Oorspronkelijke publicatiedatum: voorjaar 2024 (nr. 147)