Van 2017 tot 2024 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de column 'Oud Nieuws' voor DeMooiSchijndelKrant. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere feiten uit de geschiedenis van Schijndel.
Op een oude kaart van na 1627 staat als tekst dat er twee hoeven lagen die anno 1303 toebehoorden aan de Heer Geerlingh van den Bossche ridder. In brieven van de Hertog Jan van Brabant de dato Driekoningen 1304 meldt deze dat hij aan de bouwlieden van Gherlacus de Buscoducis, ridder en neef van wijlen de Heer Willem van Horne en van Altena op al diens goederen ‘te Erpe Vechle Oirschot Hildewarenbeecke Ghestele Oisttilborch Haeren by Oisterwyck, Berckele, Udenhout, Hijnen, Brugge, Rosmalen Osse Beerlichem en bij Middelrode genaamd die Houthart’, hun laatst genoemde hoeven vrij stelt van alle lasten en diensten. Over grootgrondbezitters gesproken!
Uiteindelijk is het Geerlingh van den Bossche die beide hoeven schenkt aan het klooster van Sint Clara te ’s-Hertogenbosch, welk convent stond in de Hinthamerstraat en zich uitstrekte langs de Clarastraat. Niet ver van de Geerlingsebrug lag een grote poort die naar het klooster leidde en destijds waren nog sporen te zien van de kloosterkerk bij de Clarastraat, niet ver van de Choorstraat, aldus de schrijver Schutjes van de geschiedenis van het bisdom ’s-Hertogenbosch [deel 4 p.462]. Vóór de stichting van het klooster stond daar een kasteel van de Heren van Erp.
Geerlingh van den Bossche alias Gerlacus de Busco liet in 1313 de Geerlingsebrug bouwen en zijn erfgenaam Willem van den Bossche, Heer van Erp, die het huis bewoonde genaamd ‘den Nootboom’ tegenover de Schilderstraat, bestemde bij testament van 28 augustus 1335 dit kasteel tot een klooster der H.Clara en schonk bovendien de nodige giften. Dirk van Horne, Heer van Cranendonk, was belast met de uitvoering van dit testament. Hij liet in 1344 een kloosterkerk bouwen en in 1348 verkreeg hij van paus Clemens VI [Petrus Rogerii 1342-1352 paus van Rome] permissie dat de oude burcht bewoond mocht worden door de Clarissen. Pas in 1359 kwamen daar de eerste kloosterzusters aan vanuit het Clarissenklooster te Keulen, dat dacht men althans, maar de schrijvers Coppens en Van Oudenhoven suggereren als exacte datum 21 september 1359, toen een afdeling van de Clarissen uit Brussel naar ’s-Hertogenbosch gekomen zou zijn.
In het Bosch’ Protocol, een serie boeken van de Bossche schepenbank komen de Clarissenhoeven uit Schijndel voor in 1389, 1393, 1409, 1412, 1424, 1428, 1453, 1445, 1458 vanwege verhuur van genoemde boerderijen. In een artikel in de Brabantse Leeuw noemt de auteur ‘de acht hoeven van het klooster der Rijke Claeren aen de Hinthamerstraet’. Ook in het stadsarchief van Mechelen zou zich een groot deel van het archief van de Bossche Rijke Claren bevinden, dat terugloopt tot in de Middeleeuwen en waarin de nodige verpachtingsakten staan beschreven. Per zes jaren werden hun hoeven verpacht en het is opvallend dat de opeenvolgende pachters sterke familiebanden hadden. Zo wordt bv. genoemd i.v.m. de 1e Clarissenhoeve de pachter Jan Aert Maes alias Mabelen [1516] volgens een notitie van de rentmeester Gerard van Gerwen en nadien volgde zijn schoonzoon Willem Mathijsz. van Herenthum [1522-1546] en na hem zijn zoon Jan van Herenthum [1546]. Als pachter van de 2e hoeve wordt genoemd Arnt Lamberts [1522] en zijn zoon [1546].
Bron: Heemkamerarchief Schijndel ordner 10 van de historische werkgroep met stencil getiteld: Historische bijzonderheden omtrent de Nonnenbossche Hoeven te Schijndel; Brabantse Leeuw 7e jaargang 1958 blz. 158 [van Bokhoven] ; Geerlingh van den Bossche woonde op een kasteeltje onder de Houterd waar een toponiem of perceelsnaam ‘het Kasteeltje’ kadastraal bekend is.
Oorspronkelijke publicatiedatum: 28 december 2022 (nr. 125)