Van 2017 tot 2024 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de column 'Oud Nieuws' voor DeMooiSchijndelKrant. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere feiten uit de geschiedenis van Schijndel.
Nu de canon van Meierijstad voor iedereen te raadplegen is kan iedere bewoner van Schijndel sowieso enige belangrijke historische gebeurtenissen nader bekijken. Het nadeel bij de samenstelling van zo’n canon is natuurlijk dat je een keuze moet maken over maar liefst 13 kerndorpen van deze nieuwe gemeente en dus lang niet alle lokale geschiedkundige aspecten dieper uitgewerkt konden worden.
De samenstellers waren immers gebonden aan een vastomlijnd kader waarin de informatie kon worden opgenomen. In een serie columns wil ik graag wat dieper ingaan op de canonteksten als aparte losse thema’s en ze wat uitgebreider belichten vanuit de Schijndelse archieven waar dat nodig en wenselijk is.
Voor de oudste bewoners, bekend onder de naam Neanderthalers, is de canontekst compact maar desalniettemin toch vrij uitgebreid. Duizenden jaren voor onze jaartelling kwam je hier in deze streken een totaal ander type mens tegen dan anno 2020, dat wij kennen onder de naam Neanderthalers. Je kwam ze overigens niet alleen in onze contreien tegen. Skeletvondsten van deze vroege bewoners kennen we o.a. uit Europa, het Midden-Oosten en Centraal Azië. Wetenschappers hebben deze bevolkingsgroep een naam gegeven nl. de Homo Neanderthalensis, genoemd naar het Neanderthal in de regio Nordrhein-Westphalen.
Dat type bewoners is overigens al duizenden jaren uigestorven, want voor zover we nu weten praten we over de bewoningsgeschiedenis van 200.000 tot 40.000 jaren geleden bekend onder de term Steentijd. Het gaat ons voorstellingsvermogen enigszins te boven om er een volledig waarheidsgetrouw beeld van te schetsen. Dankzij de nodige archeologische vondsten die tijdens opgravingen zijn gedaan in onze regio weten we dat het om een menstype ging dat rechtop liep. Groot waren de Neanderthalers niet want volgens schattingen zouden ze niet groter zijn dan ca. 1.60 meter en zouden ze herkenbaar zijn aan hun grote hoofd en stevige botten.
Een vaste woonplaats zoals wij kenden ze niet. Ze trokken van de ene plaats naar de andere, verzamelden voedsel dat bestond uit eetbare planten en het waren geroutineerde jagers, die niet bang waren van mammoeten, wolharige neushorens, reuzenherten en wilde paarden. De werktuigen die ze daarbij gebruikten waren van vuursteen en ook gebruikten ze fijn bijgeslepen botten, wat we weten uit opgegraven vuurstenen vuistbijlen, pijlpunten en schrapers. Die vuurstenen waren afkomstig uit vuursteenmijnen waarvan er diverse lagen in Zuid Limburg. Via baggerwerkzaamheden in o.a. het Aadal en de Zuid-Willemsvaart zijn ook ‘Schijndelse botresten’ boven water gekomen.
Mocht je nou hevig geïnteresseerd geraakt zijn in dit onderwerp, dan biedt een heel mooi boek met als titel ‘Het Schijndelse landschap’ uit 2003 uitkomst, want daar wordt een apart en vrij volledig hoofdstuk gewijd aan de archeologie op Schijndels grondgebied. Heel boeiend!
Bron: Canon Meierijstad via wikipedia met trefwoord Neanderthaler; het ‘Schijndels landschap – cultuurhistorische notities rond bodemarchief, landschapsontwikkelingen en historische perceelsnamen’ onder eindredactie van ondergetekende; Wiro Heesters Schijndel – historische verkenningen [1984]
Oorspronkelijke publicatiedatum: 6 mei 2020 (nr. 67)