Aan het Mondriaanplein 16 bevond zich jarenlang de Pronkkamer Uden, een intiem museum en cultureel trefpunt waar lokale kunst en cultuurhistorie centraal stonden.
Pronkkamer Uden
De tentoonstellingen met kunstenaars en de vertrouwde Collectie Uden gaven het museum een herkenbaar gezicht. Daarnaast speelde de Pronkkamer een belangrijke rol in kunsteducatie: scholenprojecten, workshops en activiteiten voor kinderen vormden een wezenlijk onderdeel van het programma. In 2004 sloeg echter het noodlot toe. Door stevige bezuinigingen vanuit de gemeente kwam het voortbestaan van de Pronkkamer onder druk te staan.
Ondanks protesten uit de gemeenschap viel het besluit om het museum per 1 januari 2005 te sluiten. De gemeente benadrukte dat kunsteducatie voor kinderen belangrijk zou blijven, maar het museum zelf verdween uit het culturele landschap.
Het archief van de Pronkkamer wordt tegenwoordig beheerd door het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC). Het papieren archief is toegankelijk via een inventaris; audiovisuele dragers zijn nog niet ontsloten.
Tentoonstelling Een handzaam universum
In de Pronkkamer was de tentoonstelling Een handzaam universum van André Geertse te zien. Deze presentatie bracht een kernmotief uit zijn oeuvre samen: de voortdurende zoektocht naar variatie, herhaling en de mogelijkheid dat één beeld zich in talloze gedaanten kan ontvouwen. Geertse, bekend om zijn reeksen kleine schilderijen en objecten die samen een groter geheel vormen, creëert daarmee een verschuivend mini-universum waarin elk element steeds nieuwe relaties aangaat.
Tussen 2000 en 2005 werkte hij intensief met de omtrek van zijn rechterhand — een onregelmatige zevenhoek die hij benoemde als R.H.7.H. Vanuit dit eenvoudige, persoonlijke motief ontstonden schilderijen, installaties en werken in de openbare ruimte. De handvorm groeide uit tot een eigen constellatie: een klein, tastbaar universum dat zich eindeloos laat variëren en telkens nieuwe betekenissen oproept.
2000: Oude sporen in de nieuwe eeuw
Aan de vooravond van het nieuwe millennium gingen negentien basisscholen uit Uden op zoek naar een manier om de overgang naar 2000 tastbaar te maken. De Pronkkamer ontwikkelde voor groep 8 een project dat aansloot bij de tentoonstelling Een handzaam universum van André Geertse. Uitgaande van een denkbeeldige lijn tussen vingertoppen en pols creëerde Geertse een zevenhoekige handomtrek: een klein universum in de vorm van een hand, niet als anatomisch gegeven maar als expressief teken. Binnen het scholenproject werd deze handvorm een middel om persoonlijke sporen vast te leggen. Elk gebaar, elke handtekening fungeerde als een drager van herinnering, een manier om het werk van de kinderen voor de toekomst te bewaren. De resultaten van alle deelnemende scholen waren te zien van 15 januari tot en met 27 februari 2000 in Museum De Pronkkamer Uden. Wat er na de sluiting van het museum met deze werken is gebeurd, is onbekend.
Yvonne Welings, januari 2026
Bronnen
Websites
- André Geertse (geraadpleegd september 2025);
- Toekomst Pronkkamer Uden 2004 (geraadpleegd september 2025);
Archiefbronnen
- 'Oude sporen in een nieuwe eeuw. Millenniumproject Pronkkamer Uden op basisschool Zeeland', in: Brabants Dagblad d.d. 18 november 1999;
- Gedrukte onderdelen van de archieftoegang BHIC, toegang 1848, inv.nr. 78 "Een handzaam universum" van André Geertse in combinatie met het kunsteducatieproject "Kijk op 2000" voor het basisonderwijs rondom het millennium, inclusief foto's, 2000;
- Expositie mei 2000, privébezit en werk André Geertse, 2000.
De tekst van dit artikel is gepubliceerd onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Voor de illustraties geldt de licentie die in het bijschrift is vermeld.