De Brabantse vrijgezel Cornelis Arts (1827-1899) emigreert in 1856 naar Amerika. Het is een hele reis: met een schip naar New York en dan per trekschuit en raderstoomboot over de Great Lakes naar Green Bay, Wisconsin. Cornelis trouwt hier met de Udense Anna van de Ven. Ze hebben een boerderij in De Pere en krijgen hier een groot gezin.
Cornelis Arts
Tussen 1840 en 1860 emigreren zo’n 20.000 Nederlanders naar Amerika. De meeste zijn overigens protestanten uit het noorden van ons land die veelal in Michigan terecht komen. De meeste Brabantse katholieken gaan naar het oosten van Wisconsin. In 1848 was hier al een groep van 300 Brabanders terecht gekomen in het plaatsje Little Chute onder leiding van pastoor Van den Broek.
Cornelis Arts wordt in 1827 in Sint Agatha geboren in een gezin met zeven kinderen. Rond 1850 valt het gezin uiteen. Cornelis’ moeder overlijdt, drie broers vertrekken naar Pruissen en één broer vertrekt naar Limburg. Cornelis wordt inwonende dienstknecht bij een gezin in Beugen. Op 24 maart 1856 wordt hij uit het bevolkingsregister in Beugen geschreven met als notitie vertrokken naar Noord Amerika.
Cornelis wordt bij vertrek als landverhuizer geregistreerd onder de naam Aardts, Cornelis, dienstknecht, 29 jaren, Rooms Catholijk, Mingegoeden en met als reden voor vertrek: om beter bestaan. Dat Cornelis hier de naam Aardts gebruikt is op zich niet vreemd; zijn naaste familieleden gebruiken in deze tijd ook allerlei varianten als Artz, Aardts en Ardts.
De reis
Vanuit Beugen gaat Cornelis eerst naar Antwerpen. Vanuit hier vertrekt hij op 29 maart 1856 met het schip de Chimborazo met Randall K. Morse als kapitein richting New York. De Chimborazo is in 1851 gebouwd in Amerika. Het schip vaart in die jaren de katoen driehoek: emigranten van Europa naar New York brengen, dan katoen laden in New Orleans en deze afleveren in Europa. Rond 1870 is het schip verkocht aan een Engelse rederij. Via de Schelde en de Noordzee steekt de Chimborazo de Atlantische Oceaan over en komt op vrijdag 2 mei 1856 in New York aan. Aan boord zijn 425 mensen, waarvan 65 Nederlanders. Tijdens de reis zijn vier kinderen omgekomen. Cornelius Ardts, 29, staat op nummer 375 van het schip manifest.
Alle passagiers worden geregistreerd en gecontroleerd op ziektes in Castle Garden, dat vanaf 1855 het eerste immigrantenstation in Amerika was (na 1892 is deze rol overgenomen door Ellis Island). Waarschijnlijk volgt Cornelis hierna de voor die tijd gangbare route naar Wisconsin. Eerst met een stoomboot over de Hudson rivier naar Albany en vanaf daar met een trekschuit over het Erie kanaal naar Buffalo. In Buffalo nam men dan een raderstoomboot om de Great Lakes over te steken richting Green Bay, Wisconsin.
In Wisconsin
Na aankomst gaat Cornelis aan het werk als laborer in Green Bay. Hier ontmoet hij de 13 jaar jongere Udense Anna van der Ven. Zij had een paar jaar eerder een vergelijkbare reis afgelegd als jong meisje samen met haar broer en ouders. In april 1858 krijgt Cornelis Arts zijn Declaration of Intention in Green Bay. Hij geeft aan dat hij de intentie heeft om bona fide Amerikaans staatsburger te worden en dat hij afstand doet van zijn trouw aan William III King of Holland. Deze verklaring was een eerste stap tot naturalisatie.
Cornelis en Anna trouwen in 1860 en beginnen een boerderij in De Pere. Hun perceel is terug te vinden op de plat map (kadasterkaart) van De Pere uit 1889.
Cornelis en Anna krijgen tien kinderen. Deze informatie kan je vinden in de US Census Data. Hier het overzicht uit 1870 van het jonge gezin Arts met daarop Cornelius (farmer), zijn vrouw Ann (keeping house) en de kinderen John van 8, Cornelius van 6 en Henry van 2. Bijzonder is ook de kolom waarin met een letter hun color wordt aangegeven: W(hite), B(lack), Mu(latto), C(hinese) of I(ndian).
Na een werkzaam leven als landbouwer verkoopt Cornelius Arts zijne 25 acre farm op 11 maart 1896 voor een bedrag van 1.250 dollar. De koeien, paarden, farmmachinerie etc. worden via een openbare veiling verkocht. Cornelis gaat met zijn vrouw Ann in de stad wonen. Ruim een half jaar later zijn ze weer in het nieuws: hun huis in de stad is afgebrand en ze worden maar ternauwernood gered.
Milwaukee Journal, 24 oktober 1896)
Cornelis geniet maar kort van zijn pensioen en overlijdt in 1899, aan een hersenbloeding volgens zijn overlijdensakte. Zijn overlijden wordt ook genoemd in de Brown County Democrat van 1 juli 1899: Cornelius Arts, an old and well known settler, died suddenly Sunday evening, after having been about all day and attending church services as usual. Hij is dus altijd een goed katholiek gebleven. Zijn vrouw Anna en vijf kinderen overleven hem. Tot op de dag van vandaag zijn er nog Arts nakomelingen van Cornelis en Anna in Amerika.
Nakomelingen vechten in de Eerste Wereldoorlog
Twee nakomelingen van Cornelis en Anna wil ik hier nog apart noemen. Dat zijn de twee broers en kleinzonen George Cornelius Arts (1893-1928) en Antone William Arts (1901-1967). Ze gaan terug naar het Europa van hun opa om mee te vechten in de Eerste Wereldoorlog. George raakt zwaar gewond bij de Slag om Fismes in Frankrijk op 4 augustus 1918. George blijft veel last houden van zijn verwondingen en overlijdt in december 1928, één jaar na de geboorte van zijn enige kind. Een kleinzoon van George ontving vorig jaar 2023, ruim 100 jaar na dato, postuum de Purple Heart Medal voor zijn opa: George Arts was one of many soldiers wounded in the assault by machine gun fire and gas artillery shells, suffering a fractured left knee and a bullet wound to his right hip.
