Na de inval van de Fransen in 1795 verviel de noodzaak van het Zuiderfrontier. In het kader van de kustverdediging tegen Engeland behielden alleen de vestingen Willemstad en Bergen op Zoom hun functie.
Rond Willemstad werden zelfs nog enkele nieuwe forten gebouwd. Dit nieuwe kustverdedigingswerk zou later bekend worden als de Stelling Hollands Diep en Volkerak.
De Stelling Hollands Diep en Volkerak kwam tot stand onder de Vestingwet van 1874, waarin Willemstad en de werken rond de vesting tot zelfstandige stelling werden verheven. De meeste van de al bestaande werken werden in de daarop volgende jaren verbeterd, met het idee dat deze stelling de Vesting Holland moest beschermen tegen een aanval via het zuiden.
In 1922 werd de stelling opgenomen in het nieuw gevormde Zuidfront van de Vesting Holland. Kort daarna werd bepaald dat de zuidgrens van het Zuidfront zou bestaan uit de noordoever van het Hollands Diep en het Haringvliet. Daarmee werden alle werken ten zuiden van die wateren opgeheven, al betekende dat toch nog niet het einde voor Willemstad als vestingstad.
Tijdens de mobilisatie in 1939-1940 werden er in en rond Willemstad nog troepen gelegerd ter beveiliging van de overtocht van troepen die vanuit West-Brabant terug zouden trekken op de Vesting Holland. Ook was in de stad het zogenaamde inundatiestation gevestigd, van waaruit de inundaties rondom de stad werden geregeld. Maar dIt theoretische landsbelang stuitte op praktische privé-belangen...
