Van polder tot Nationaal Park De Biesbosch

Het Nationaal Park De Biesbosch, dat voorheen het Bergsche Veld heette, was vroeger jaren gelegen in de Groote of Zuidhollandsche Waard. Een poldergebied met veel water en welvarend door landbouw, fruitteelt en turf- en zoutwinning.

Zout en zoet water

Door de Sint Elisabethvloed in 1421 veranderde het in een grote zoutwaterbinnenzee met een oppervlakte van meer dan 30.000 hectaren. Eerst door dijkdoorbraken en later door het graven van de Nieuwe Merwede tussen 1850 en 1870, de Bergsche Maas en de Amer in 1900 werd een snellere afvoer van rivierwater verkregen. De toevoer van zoet rivierwater verdrong het zoute zeewater en er ontstond een uniek zoetwatergetijdengebied met een getijdeverschil tussen eb en vloed van ruim twee meter. Een plaats voor rietgorzen, wilgengrienden, vissers, jagers en later de waterrecreatie.

2017 Nationaal Park De Biesbosch, het Laarzenpad De Tongplaat (Creative Commons 3.0 (opent in een nieuw tabblad))

2017 Nationaal Park De Biesbosch, het Laarzenpad De Tongplaat (Creative Commons) — 2017 Nationaal Park De Biesbosch, het Laarzenpad De Tongplaat (Creative Commons 3.0 (opent in een nieuw tabblad))

Eb en vloed

In het midden van de vorige eeuw werd een groot deel van de Biesbosch ingepolderd tot wei- akker- en grasland. In de Tweede Wereldoorlog schreef het gebied geschiedenis als onderduikadres en onderdak aan het verzet.

2005 luchtfoto Nationaal Park De Biesbosch (Creative Commons 3.0 (opent in een nieuw tabblad))

2005 luchtfoto Nationaal Park De Biesbosch (Creative Commons) — 2005 luchtfoto Nationaal Park De Biesbosch (Creative Commons 3.0 (opent in een nieuw tabblad))

Het Deltaplan dat volgde op de watersnoodramp in 1953 maakte met het afsluiten van de open zeearmen, in 1960 de Volkerak en in 1970 de Haringvliet, een einde aan het grote getijdeverschil en bracht deze terug tot slechts twintig centimeter.

In 1973 werden er waterbekkens aangelegd voor de productie van schoon drink- en industriewater voor Zuid-West-Nederland. Nu bestaande plannen willen het eb en vloed getijdenverschil terugbrengen in het Nationaal Park De Biesbosch. In 2005 werden de Haringvlietsluizen als eerste stap voor tien procent opengezet. In 2015 staan deze sluizen voor een derde open en is er een getijdeverschil van een meter teruggebracht. Deskundigen verwachten, dat typerende plantensoorten als bies en heen zullen terugkomen en de huidige brandnetelruigten gaan verdwijnen.

Het voornemen sinds 1992 door de NAM om te komen tot gasboringen maakte tot heden, met de uitspraak van de Raad van State in 2002, geen kans. Het Nationaal Park De Biesbosch blijft een gebied met kansen voor natuur en recreatie.