Afgelopen weekend is het feest al losgebarsten in Nijmegen, maar vanochtend vroeg was het dan echt zover: de honderdste editie van de Nijmeegse Vierdaagse is van start gegaan! Wandel je met ons mee door het verleden van dit grootse internationale evenement?
De Nijmeegse Vierdaagse kent een lange geschiedenis. In 1909 werd deze wandeltocht voor het eerst georganiseerd, toen beter bekend onder de naam 'Internationale Vierdaagsche Afstandsmarschen.' Duik mee in de archieven en kranten, op zoek naar verhalen van enkele bijzondere 'tippelaars' (in de jaren dertig een volkomen normaal woord om wandelaars mee aan te duiden).
Cognac
Slechts 35 deelnemers trokken de wandelschoenen in 1909 aan. Tegenwoordig is het uitgegroeid tot het grootste internationale wandelevenement ter wereld met dit jaar rond de 50.000 deelnemers. Eén van de eerste lopers was korporaal Middendorp, die een wel héél bijzondere manier had om zich voor te bereiden. Elke avond nam hij een voetbad in cognac, hij prikte zijn blaren door en stopte bovendien rigoureus met roken (afgezien van het 'pruimen', dat kon hij toch echt niet laten). Lees hiernaast zijn tips maar eens goed door!
Voorwaarts...mars!
Militairen zijn altijd een belangrijk en herkenbaar onderdeel geweest van de wandeltocht. Het jaar 1939 was hierin echter een uitzondering. Vanwege de dreigende oorlog werden zij elders in het land tewerk gesteld en ging de feestelijke mars ditmaal aan hun neus voorbij. Geen soldaten dus vlak vóór de oorlog, maar er marcheerde wél een delegatie van de Hitlerjugend mee, zo lezen we in de Gasselse archieven...
Norse Noren
De Duitsers waren niet de enige buitenlandse deelnemers. In onze krantencollectie kun je nog veel meer verslagen van de vierdaagse vinden. Soms lezen we hier grappige of juist verdrietige anekdotes. Zo vinden we hier de vermelding van enkele sterfgevallen, bijvoorbeeld door een zonnesteek. Ook dit jaar is het weer oppassen voor de brandende zon!
Meningen over verschillende deelnemers werden niet onder stoelen of banken geschoven. In de Graafsche Courant van 1932 wordt de deelname van de Noren als volgt besproken: 'Zij gunden zich geen rust en waren spoedig uit het gezicht verdwenen. De geste van deze hardloopers kunnen wij niet mooi noemen.' Gelukkig waren er ook populaire figuren, zoals voetballer Lagendaal die met luid gejuich door de Graafse jeugd werd ontvangen.
Koninklijk bezoek
Het 'Kanon Lagendaal' is lang niet de enige beroemdheid die de Vierdaagse heeft gelopen. Begin jaren zestig liep zelfs prins Claus mee, zo zien we op onderstaande foto. Deze kregen we via het Gassels Heem en is in bezit van Engelbert Hendrix. Hij gaf ons ook het kiekje eronder van een groep verklede dames die door Gassel marcheert.
Kritiek op Cuijk
De vierde dag staat tegenwoordig bekend als de 'Dag van Cuijk' en eindigt uiteraard op de Via Gladiola. Ook in de vorige eeuw liep de route dwars door het Land van Cuijk.
Hierboven zie je de wandelaars de Maas oversteken in 1938 over een speciaal aangelegde brug. Niet iedereen was overigens gecharmeerd van Cuijk, zo blijkt uit een verslag in het Bredase blad 'De Stem' in 1949. De journalist spreekt over een 'vervelend stuk' van de wandeltocht en beklaagt zich over het gezapige karakter van het dorp: 'Het goede oude Cuyk. Slechts eenmaal per jaar schrikt het wakker, de andere 364 dagen kan het rustig doordommelen aan de boorden van de Maas.'
Hopelijk maakt Cuijk komende vrijdag een totaal andere indruk dan in 1949. We horen graag jouw wandelervaringen van dit jaar, maar natuurlijk zijn we ook bijzonder geïnteresseerd in je herinneringen aan de afgelopen decennia. Tot slot willen we alle wandelaars van de honderdste editie een sportieve, gezellige en gezonde vierdaagse toewensen!
