Het fabriekscomplex van de textielfabriek Raymakers en Co aan de Kanaaldijk Noordwest in Helmond wordt gekarakteriseerd door een elegante, tweekleurige toren met aan alle vier de zijden een klok. Bovenop het koepeldakje, boven de wijzerplaten, verheft zich met gestrekte vleugels een feniks uit wat waarschijnlijk een kleine brandstapel moet voorstellen.
Het waarom van dit symbool op de toren is niet helemaal duidelijk. Was het ter herinnering aan de verschillende fabrieksbranden die Raymakers uiteindelijk zonder schadelijke gevolgen heeft doorstaan? Of refereert het gebruik van de feniks aan de wederopbouw na de oorlog?
www.afrit13.com/watertorens (opent in een nieuw tabblad)
Hoe het ook zij, de toren doet in zijn vormgeving niet meteen vermoeden dat hij oorspronkelijk als watertoren voor de fabriek is gebouwd. Volgens sommige bronnen dateert de toren uit 1948, anderen (opent in een nieuw tabblad) stellen gesteld dat de nieuwe fabrieksvleugel mét watertoren in 1951 opgeleverd. Dat was in hetzelfde jaar als waarin het bedrijf het predikaat ‘Koninklijk” verwierf.
Het ontwerp van de watertoren is van de hand van S.L.A. Orie, een industrieel ontwerper, die voor zover bekend geen andere watertorens in Nederland heeft getekend.
De periode die nu volgde was voor Raymakers de tijd van haar grootste bloei, met onder meer een succesvolle, eigen bedrijfsopleiding en eigen bedrijfswoningen. De fabriek had toen al een hele geschiedenis, die terugging tot in de achttiende eeuw toen Raymakers zich in Helmond vestigde. Met Raymakers ging het in de tweede helft van de twintigste eeuw bergafwaarts, net zoals met de hele textielindustrie in Nederland.
De kenmerkende watertoren is al lang geleden buiten gebruik gesteld, maar staat nog steeds fier overeind als teken van herinnering aan de roemrijke industriële geschiedenis van Helmond.
