Wegen en paden kunnen eeuwenlang een landschap bepalen. Toch verdwijnen ze soms ook. Eric van Eldijk bespreekt de omgeving van Huisseling en Neerloon.
De Veerweg en het Verloren Landschap van Neerloon. Verhalen en Veranderingen langs de Rivier
In vroegere jaren stonden mensen op de hoge rivierdijk en keken met ontzag naar het winterse water dat voorbij stroomde. Ouders vertelden hun kinderen het sprookje van een reus die met een spade voren groef, waaruit de rivieren zijn ontstaan. Wat de reus niet kon voorzien was dat in de twintigste eeuw wetten en inzichten zouden veranderen, waardoor “kleine nazaten” probeerden de grillige rivier te temmen.
De Sporen van het Verleden
In de omgeving zijn nog poelen te zien, ontstaan door vroegere dijkdoorbraken en de werking van de Beerse Overlaet. Een historisch plekje, de Staay onder Neerloon, is inmiddels verdwenen. Veel mensen vinden dit jammer; zij zouden graag de romantische plekken van toen terugzien, ondanks de schaduwkanten die eraan verbonden waren. De huidige Maaswerken lijken hier geen aandacht meer aan te besteden.
Het Protest tegen het Onttrekken van de Veerweg
Naar aanleiding van voornemens van Gedeputeerde Staten werd besloten de oude Veerweg – vermoedelijk een overblijfsel van een middeleeuwse weg, waar ooit een doorwaadbare plaats in de Maas was – aan het publieke verkeer te onttrekken. Tijdens een drukbezochte vergadering probeerde men dit besluit met bezwaren te keren. De Veerweg was eigendom van de Gemeente Ravenstein, het onderhoud lag bij de polder van Neerloon en uiteindelijk werd de weg door het Rijk aangekocht vanwege de toenmalige werken.
Bezwaar en Gevolgen
De Veerweg vormde de enige verbinding van de Maasdijk naar de rivier. Hierdoor ontstonden twee grote bezwaren:
- Men moest over andermans grond naar het eigen kavel, wat de toegang bemoeilijkte.
- Het aloude veer bood bewoners gratis overtocht naar Niftrik dankzij een servituut voor de veerman. Als compensatie voor zijn werk had de veerman tiendrechten, maar na uitkoop bleef het recht van overtocht voor inwoners van Neerloon bestaan.
Daarnaast werd het oude veerhuis De Staay onteigend en afgebroken. Door het opheffen van de Veerweg en het veer kwamen veel grondeigenaren ineens aan de andere kant van de Maas te liggen, bereikbaar alleen via een grote omweg. Inwoners met een eigen boot konden deze route niet langer gebruiken. Unaniem besloten gedupeerden alles in het werk te stellen om dit te voorkomen, maar tevergeefs.
Natuur en Rivier
Hoog water en een stevige waai
Doorbraak met andere kant dijk een baai
Water gevaarlijk als een haai
Natuurrijk groeiend met uiterwaarden met inzaai
Vliegend en fluitend van een vlaamse gaay
Verdriet en vreugde daar aan de kaai
Maar dan ineens afscheid van een staay.
Bronnen
- Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant 17-08-1938
- Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche courant 17-08-1939
Verder lezen
Wegen naar verleden (1): Bergsestraat Neerloon