Op 1 september 1939 vallen Hitlers legers Polen binnen. In Nederland is de algemene mobilisatie al enkele dagen van kracht en nog diezelfde 1e september trekken militairen van het Derde Nederlandse Legerkorps Heesch binnen.
Generaal-majoor A. van Nijnatten neemt met zijn adjudant zijn intrek in de woning van burgemeester Offermans. De impact van de militaire aanwezigheid in het dorp is groot: de circa 800 soldaten vormen meer dan een kwart van de totale bevolking van Heesch (3.000 inwoners). Diverse gebouwen zijn gevorderd, waaronder de jongensschool. De meisjesschool wordt dus tijdelijk gemengd. Het merendeel van de soldaten is ingekwartierd bij particulieren in en buiten het dorp. Wim van Kaathoven herinnert zich nog de buitentrappen die bij boerderijen en andere gebouwen extra worden aangebracht. Op de zolder ondergebrachte militairen kunnen zo zonder overlast voor de bewoners weggaan en thuiskomen. Het zijn vooral huzaren, in de volksmond ook wel “paardenvolk” genoemd.
Tijdens de periode voorafgaand aan de Duitse inval in Nederland – 10 mei 1940 – zijn de in Oost-Brabant ondergebracht militairen vooral ingeschakeld bij de aanleg en versterking van de Peel-Raamstelling tussen Grave en de Belgische grens. Ook bij Uden en Herpen vinden werkzaamheden plaats, onder andere aan loopgraven in Herperduin. Daarbij krijgt het leger daadwerkelijke ondersteuning vanuit Heesch. Burgemeester Offermans heeft een 400-tal werkloze mannen ondergebracht in een “arbeidersbataljon”, door hem betiteld als “Heesche Arbeidsdienst” (HAD). In blauwe overalls en met schoppen over de linkerschouder marcheren zij dagelijks naar hun werkplek, onder aanvoering van Offermans.
‘Ergens’ in Noord-Brabant
Maar op vrijdag 13 oktober is er iets speciaals: koningin Wilhelmina komt op bezoek bij de gemobiliseerde soldaten in Oost-Brabant. Niet onbelangrijk detail: het bezoek is geheim gehouden! Een verslaggever van de Bossche regionale krant schrijft daags daarna dat hij “ ‘ergens’ in Noord-Brabant aan een kruispunt van belangrijke verkeerwegen” stond te wachten op een troependefilé dat de koningin zou bijwonen. En “het landsbelang verbiedt te melden waar wij stonden en met welke eenheden wij van doen hadden.” 77 jaar later mogen we die plek wél weten: bij Rotonde ‘t Kruispunt in Heesch, waar belangrijke wegen naar Oss, Grave, Uden en Den Bosch samenkomen!
Dit verhaal verscheen eerder in Brabants Dagblad
