Maud Berbé, fellow 2026
Maud Berbé is van februari t/m september 2026 gastonderzoeker bij het BHIC in het kader van onze Fellowships. Hieronder lees je daar meer over. Ook vind je hier de eindresultaten van het onderzoek.
Zorg tussen de draaimolens: de Brabantse kermis als tijdelijke plek van zorg, circa 1880-1950
Maud Berbé is cum laude afgestudeerd aan de Universiteit Utrecht (Research Master Modern & Contemporary History), met een uitwisseling aan de University of York (MA Medical History & Humanties). Zij is gespecialiseerd in de geschiedenis van de psychiatrie en richt zich daarbij in het bijzonder op de toegevoegde waarde van het patiëntenperspectief. Dit deed zij onder meer in een onderzoek naar waanvoorstellingen, bekroond met de Jong KNHG Scriptieprijs, en in haar scriptie over zelfhulppraktijken tegen neurasthenie. Momenteel assisteert zij prof. dr. Elise van Nederveen Meerkerk aan de Universiteit Utrecht in het onderzoeksproject Care & Coercion: Patriarchy, (Forced) Labour and Caregiving in the Household in the Dutch Empire, c. 1750–Present.
"Het onderzoek heeft relevatie voor de Brabantse samenleving. De kermis speelt een belangrijke rol in het sociale en culturele leven, dat daarom serieus en zorgvuldig onderzocht moet worden. Met de publicatie van resultaten in toegankelijke artikelen voor een breed publiek heeft mijn onderzoek directe waarde voor Brabanders zelf."
Als fellow onderzoekt Maud de Brabantse kermis als alternatief kanaal voor zorg, een onderbelicht aspect van de zorggeschiedenis. Er is weinig bekend over de manier waarop de arbeidersklasse zichzelf bij zowel lichamelijke als mentale klachten ondersteunde. Zij betoogt dat de kermis een uitermate geschikt onderzoeksveld vormt om de populaire cultuur van de arbeidersklasse te bestuderen, waar een aandachtseconomie van spektakel, publieke voorlichting en alternatieve geneeswijzen samenkwam. Zo claimden spiritisten op kermisstandplaatsen zenuwachtigheid te kunnen verhelpen, terwijl wonderdokters pillen in uiteenlopende kleuren aanboden voor allerlei klachten. Daarnaast behoort de kermis tot een belangrijk evenement in het Brabantse landschap, met een bijzondere plek in het hart van veel Brabanders. Ook daarom vindt zij kennis over de functies van deze plek van groot belang.
Resultaten
Introductie: Zorg tussen de draaimolens (opent in een nieuw tabblad)
Artikel 1: De techniek van de waarzegger (opent in een nieuw tabblad)
Artikel 2: De 'specialistes van geluk' op de Brabantse kermis (opent in een nieuw tabblad)
Artikel 3: Draaien voor de ongelukkigen (opent in een nieuw tabblad)