Interview met J.A. Baars

Naam geïnterviewde: Joannes Antonius Baars
Geboortedatum: 30-6-1903
Geboorteplaats: Amsterdam
Datum interviews: 9-8-1972 en 19-9-1972
Naam interviewers: G. Steijns en J. Vriens

Inleiding

Jan Baars (1903-1989) werd in Amsterdam geboren en was hier aanvankelijk marktkoopman. In de jaren twintig raakte hij geïnteresseerd in het fascisme en werd lid van verschillende verenigingen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1931 was hij kandidaat voor de Fascistenbond. Baars was actief betrokken bij de oprichten van de Algemeene Nederlandsche Fascisten Bond (ANFB), de eerste Nederlandse fascistische partij van betekenis. Baars was populair omdat hij ‘de taal van de gewone man’ sprak en stond bekend als de ‘sociale-fascist’. Uiteindelijk verloor Baars populariteit en na onenigheden stapte hij in 1934 uit de ANFB.

Tijdens de oorlog werkte Baars mee aan verschillende verzetsacties. Meerdere keren kwam hij aan interne NSB-documenten die zijn broer Antoon publiceerde in het illegale Vrij Nederland. Ook lekte hij in de gemeente Blaricum belangrijke informatie over razzia’s en huiszoekingen. Na de oorlog ging Baars aan de slag bij de Politieke Opsporingsdienst in Hilversum.

Samenvatting

De twee interviews en de discussie met Baars focussen zich vooral op zijn verleden als fascist. Baars vertelt hoe hij in de fascistische wereld terecht is gekomen en over zijn contact met de miljonair Alfred Haighton. Baars vertelt over zijn idealen en de sociale kant van het fascisme en het onderscheid tussen ‘petjes fascisme’ en ‘hoeden fascisme’. Ook zijn reis naar Italië en ontmoeting met Mussolini, zijn telegram aan Adolf Hitler en zijn contact met Arnold Meijer komen ter sprake Hiernaast bespreekt Baars de verschillen tussen het nationaalsocialisme en het fascisme en zijn afkeur voor de jongeren fascisten van de jaren dertig.

Archiefstukken

Audio: 345 Geluidsbanden, 1968 – 1973. Inv. Nr 7, 8, 12, 13, 17, 18
Transcript: 234 Zwart en Nationaal Front, 1934-1941 inv. Nr 3138
Van de twee interviews heeft alleen het eerste een transcript.

Aanvragen

Deze stukken zijn beperkt openbaar. Voor inzage moet ontheffing worden aangevraagd door een mail te sturen naar aanvragen@bhic.nl (opent in een nieuw tabblad).

Trefwoorden

Diets / Fascisme / antisemitisme / katholicisme / Alfred Heighton / Adolf Hitler / Anton Mussert / Mussolini, Politieke Opsporingsdienst / Algemeene Nederlandsche Fascisten Bond (ANFB)