Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
Op zoek naar Staatse militairen? Zoek in meer dan 400.000 inschrijvingen uit de Staten van Oorlog (1595-1795)

Op zoek naar Staatse militairen? Zoek in meer dan 400.000 inschrijvingen uit de Staten van Oorlog (1595-1795)

Margot America

25 juni 2024

Sinds kort staat een index bij de Staten van Oorlog op de website van het BHIC

Prenten van Staatse militairen, maker Jacques de Gheyn (II), Den Haag, ca 1597-1607, Rijksmuseum, collectie https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/NG-2016-65-18

Onder welk regiment viel de compagnie van kapitein Severijn Paludan? Wie was in 1692 gouverneur van Willemstad, of wachtmeester in Klundert? En in 1710, en in 1770? Om dit soort vragen te kunnen beantwoorden, zijn de Staten van Oorlog onmisbaar. Sinds kort staat een index bij deze Staten van Oorlog op de website van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC). Een belangrijke bron die onderzoekers hulp biedt bij het terugvinden van militairen die in het leger van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden hebben gediend.   

Je vindt er niet alleen Brabantse personen en plaatsen, maar ook wie in 1761 bijvoorbeeld commies op de Ommerschans was, ammunitiemeester in Utrecht, of boomsluiter in Delfzijl.

Staten van Oorlog: Wie Was Wie in het Staatse Leger?
Generale Petitie gedaan, een jaarlijks verzoek aan de verschillende gewesten om hun aandeel in de kosten van het leger te betalen. Zo’n petitie ging vergezeld van een Staat van Oorlog: een toelichting op de begrote uitgaven en op de verdeling van die uitgaven over de diverse provincies.

De index hierbij is samengesteld door Anton Schuttelaars, applicatiebeheerder bij het BHIC en historicus. Hij stelde deze index in zijn vrije tijd samen, met als doel om zoveel mogelijk onderzoekers te helpen met het terugvinden van militairen.

Zelf vertelt Anton over de index: “Zo’n Staat van Oorlog bevat een minutieuze en gedetailleerde opsomming van de geledingen van het Staatse Leger tot op het niveau van individuele compagnieën: wie had de leiding, hoeveel manschappen had hij onder zich, wat kostte dat? Daarnaast somt de gemiddelde Staat vele andere militaire lasten op, zoals traktementen voor officieren, commissarissen van de monstering, wachtmeesters, ammunitiemeesters, officieren van justitie, schoolmeesters, predikanten en kanonniers.”

Wat heb je aan deze index?
Omdat de Staten van Oorlog over een periode van twee eeuwen bewaard zijn gebleven, en - zeker vanaf circa 1650 - jaarlijks opnieuw werden opgesteld, steeds volgens hetzelfde vaste schema, is deze bron bij uitstek geschikt om de carrière van officieren in het Staatse leger te volgen, vanaf het niveau van kapitein en ritmeester en hoger (sergeant-majoor, luitenant-kolonel, kolonel) kan van jaar tot jaar de carrière worden gevolgd.

Daarmee zijn de Staten van Oorlog een belangrijke bron voor de (personele) geschiedenis van het Staatse Leger en een mooie aanvulling op reeds bestaande indexen en overzichten.

Het feit bovendien dat de Staten van Oorlog tot op het niveau van de individuele compagnieën gaat, kan de zoektocht van veel genealogen naar militaire voorouders vergemakkelijken. Anton legt uit: “Bij dopen en huwelijken van militairen wordt vaak alleen de naam van de kapitein vermeld waaronder de betreffende soldaat diende. Het is dan vaak een hele zoektocht om te achterhalen tot welk regiment die kapitein en diens compagnie behoorde. Met de gegevens uit de Staten van Oorlog wordt die zoektocht een stuk eenvoudiger.”

Hier ga je direct naar de zoekingang Staatse militairen en kun je zoeken in de Staten van Oorlog

Wil je eerst weten wat de bron precies behelst, kijk dan hier voor meer informatie 

Links een pagina uit de Staat van Oorlog van 1673 betreffende het regiment van kolonel Paulus Wirtz, met als luitenant-kolonel Willem Zurbrugge, als majoor Hieronimus Iddickinge en de kapiteins Hendrick Bentingh en Baldewijn van Rijswijck (op de volgende pagina nog meer kapiteins). Ringoir (ingevoegde witte vlakken) en Dutchregiments.org (rechts) geven inderdaad dezelfde kolonel, luitenant-kolonel en majoor, maar geen kapiteins.

Nooit ons laatste nieuws missen?   Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.