BrabantinBeelden

• Aflevering 21: Verloren gewaande film laat zien hoe Brabant écht was
• Aflevering 20: De oudste film van Brabant... gaat het verrassen
• Aflevering 18: Hoe reizen door Brabant voor altijd verandert... door de bus
• Aflevering 16: Geen beeldbuis zonder Brabant
• Aflevering 15: "Toen hoorde ik het salvo": de vergeten April-meistakingen van 1943
• Aflevering 14: Toen was een krot heel gewoon
• Aflevering 13: Help, een vrouw als burgemeester!
• Aflevering 12: De vergeten ramp: de watersnood in Brabant
• Aflevering 11: Van pepernoten tot kerstkransjes: fijne feestdagenpodcast
• Aflevering 10: Van Fez naar Veghel: gastarbeiders in Brabant
• Aflevering 9: Ach en wee! De eerste ramptoerist & andere ellende
• Aflevering 8: Het is vakantie!
• Aflevering 7: Gegroet Eerwaarde
• Aflevering 6: Van huis en haard vervreemd
• Aflevering 5: Hoe waor ut vruuger
• Aflevering 4: Vrouwen die hun mannetje staan
• Aflevering 3: Ik bemin u!
• Aflevering 2: Gezondheid!
• Aflevering 1: De donkere kant van Brabant

Aflevering 21: Verloren gewaande film laat zien hoe Brabant écht was

Online vanaf maandag 22 januari 2024

Eenzaam aan de rand van de filmopname, achter de immense heide, ontdekt heemkundig onderzoeker Jan van Helvoirt de Esbeekse brandtoren. Niet helemaal scherp, maar voor hem toch o zo herkenbaar, komt het kenmerkende bouwwerk - waarvan er maar één staat in Nederland - af en toe kort in beeld. Niet alleen herkent hij zo de locatie, ook weet hij door zijn achtergrond in het landbouwonderwijs dat delen van de film veel ouder moeten zijn dan het opnamejaar 1934 dat vermeld staat. Het brengt hem op het idee dat de film die hij bekijkt, die over de geschiedenis van de Nederlandse Heidemaatschappij, wel eens een veel oudere film zou kunnen verstoppen. En wel de allereerste Nederlandse onderwijsfilm, die over de ontginning van 'woesten' gronden op Landgoed 'De Utrecht' uit 1912. Hoe dat zit, hoor je in deze bonus-aflevering van de podcast. Benieuwd geworden naar de film? Die bekijk je in het artikel Ontginningen bij Esbeek in 1912 & 1934 (opent in een nieuw tabblad) op BrabantinBeelden. Online vanaf maandag 22 januari 2024

Aflevering 20: De oudste film van Brabant... gaat je verrassen

In deze podcast banen we ons een weg tussen oude filmblikken en videobanden. Op zoek naar het verhaal achter de oudste film van Brabant. Collega Mathilde van BrabantinBeelden duikt in de filmgeschiedenis, over filmmakers en kermisbioscopen, terwijl Jac. Biemans van Erfgoed ’s-Hertogenbosch ons meeneemt naar de exacte plek in Den Bosch waar deze oudste film is opgenomen. Benieuwd geworden naar de film zelf en wil je hier meer over zien en lezen, ga dan naar het artikel Koninklijk bezoek aan Den Bosch in 1913 (opent in een nieuw tabblad) op BrabantinBeelden.

Aflevering 18: Hoe reizen door Brabant voor altijd verandert... door de bus

In deze podcast stap je in bij buschauffeur Robin Aarts, die achter het immense stuur zit van een Zuidooster uit 1962. Robin loodst je letterlijk en figuurlijk door de geschiedenis van de bus. En hij vertelt hoe reizen in Brabant voor altijd veranderde. Niet alleen het reizen, ook de naam van de bus veranderde van tijd tot tijd , net als het uiterlijl. Bussen die meer weg hadden van een (paarden)tram of auto in de allereerste jaren, bussen met ronde vormen en glanzend blik halverwege de vorige eeuw, en de opvallende gele kleur van de bussen in de jaren 80. Zie je een bus op een oude foto of film, dan weet je vaak direct uit welke periode deze is: bekijk de foto's en films van de bus als tijdsbeeld op BrabantinBeelden (opent in een nieuw tabblad).

Aflevering 16: Geen beeldbuis zonder Brabant

In een open postkoets rijden ze door de Taalstraat in Vught: Tanja Koen, Karin Kraaykamp, Hannie Lips en Vertie Dixon. Het is 1959 en de televisie bestaat pas een aantal jaar. De Brabantse plaats dankt het hoge bezoek van deze vier tv-sterren van het eerste uur aan de familie Oomen en hun gloednieuwe televisietoestel. Het is namelijk de 500.000ste geregistreerde tv-aansluiting. Reden voor een groots feest in 1959 en genoeg stof voor gesprek in 2023. Bekijk de foto's uit deze podcastaflevering op BrabantinBeelden: TV 500.000 staat in Vught (opent in een nieuw tabblad). 

Aflevering 15: April-meistaking 1943

De staking die later de boeken in gaat als de april-meistaking, is onderwerp van gesprek in de aflevering van mei 2023. Het is dan precies tachtig jaar geleden dat zoveel werknemers en bedrijven openlijk in verzet komen tegen de bezetter. Voor het item BrabantinBeelden gebruiken we een geluidsfragment. Het komt uit de documentaire Alleen de herinnering is gebleven uit 1994. Hierin vertelt een ooggetuige over wat hij zag en hoorde bij de Glaspoort in Eindhoven op 2 mei 1943. Bekijk het hele fragment in het artikel bij deze podcast-aflevering op BrabantinBeelden: 'Toen hoorde ik het salvo' (opent in een nieuw tabblad). Deze podcast en het bijbehorende artikel komen op 1 mei 2023 online.

Aflevering 14: Toen was een krot heel gewoon

Het dak golft, de schoorstenen staan wat scheef en de muren en ramen kunnen wel wat onderhoud gebruiken. Voor deze woningen zou je misschien geen cent geven. En toch roepen ze gelijk herkenning op, herinneringen zelfs, aan het Cuijk van vroeger. We praten erover in de podcast van deze maand. Benieuwd naar de reacties en de luchtfoto's waarover we het hebben? Bekijk en lees meer in het artikel bij deze podcast-aflevering op BrabantinBeelden: Huizen en herinneringen.

Aflevering 13: Help, een vrouw als burgemeester!

Voor BrabantinBeelden duiken we dit keer in de archieven van Beeld & Geluid. We vonden niet alleen treffende filmpjes van Polygoon – van de traditionele verhuizing van het gezin Smulders in 1949 en koninklijk bezoek van Juliana en Bernhard in datzelfde jaar – maar ook een radiofragment van de AVRO. Heel bijzonder: daarin gaat het niet alleen over Truus Smulders, maar horen we ook haar onvervalste Brabantse stem. Benieuwd naar de filmpjes die aan bod komen in deze aflevering? Ga dan naar het bijbehorende artikel op BrabantinBeelden.nl (opent in een nieuw tabblad).

Aflevering 12: De vergeten ramp: de watersnood in Brabant

Ze zitten in ons collectieve geheugen van de Watersnoodramp van 1953: indrukwekkende beelden van dode dieren. Ronddobberende koeien en varkens, omgekomen in het natuurgeweld. In Brabant verdrinken tijdens de ramp ongeveer 7.000 stuks vee. Vanuit binnen- en buitenland worden hulpacties op touw gezet. Zo schenken Drentse boeren varkens aan de getroffen inwoners van West-Brabant. Het Polygoonjournaal hierover is onderwerp van gesprek in deze aflevering van de podcast en vind je op BrabantinBeelden: Drentse varkens voor Brabant (opent in een nieuw tabblad).

Aflevering 11: Van pepernoten tot kerstkransjes: fijne feestdagenpodcast

Een pakjesavond die begint met een wasmand vol ingepakte cadeaus en eindigt met een vloer vol papier. Herkenbaar voor velen, of toch in ieder geval voor Marilou en Mathilde. Hieronder zie je het stukje film waarover zij in deze aflevering praten. De jongste telg van dit Brabantse gezin neemt een duik in al het knisperende papier. Net zoals de hond van Marilou vroeger deed, zo vertelt ze. Meer filmbeelden van het uitpakfeest dat Sinterklaas voor velen ook is, vind je op BrabantinBeelden: Uitpakken met Sinterklaas (opent in een nieuw tabblad).

Pakjesavond, Eindhoven jaren 60 (bron:  familie Van Nimwegen, collectie RHCe nr. 61058 via brabantinbeelden.nl)

Aflevering 10: Van Fez naar Veghel: gastarbeiders in Brabant

Slechts een handvol foto's hebben we van ze: de Spaanse gastarbeiders van Jansen de Wit. In 1964 kregen de eerste tien Spanjaarden vanuit het hete droge Spanje een warm welkom in het Brabantse Schijndel. Op een van de foto's eten ze een maaltijd aan een tafel vol kommetjes en schaaltjes. De sfeer tussen de mannen lijkt ontspannen. De foto zal eind jaren 60, misschien begin '70 gemaakt zijn, zo vertelt Mathilde. Meer foto's van deze eerste Spaanse gastarbeiders vind je op BrabantinBeelden in het artikel Spaanse gastarbeiders bij Jansen de Wit (opent in een nieuw tabblad)

Aflevering 9: Ach en wee! De eerste ramptoerist & andere ellende

De gevolgen van de stormramp in Langenboom in 1925 zijn desastreus. Zo heftig dat mensen dat met eigen ogen willen zien. En zie daar, de eerste ramptoeristen melden zich, zo vertelt Mathilde. Het bleef ook niet bij één foto van nieuwsgierige bezoekers uit de nabije omgeving. Meer over dit opvallende verhaal vind je in het artikel Stormramp trekt toeristen op BrabantinBeelden.

Aflevering 8: Het is vakantie

Een 'goede besteding' van de vrije tijd in de zomervakantie, werd belangrijk gevonden voor de Eindhovense schooljeugd. Daarom was er tussen 1957 en 1977 tijdens de schoolvakantie Wonderland om de kinderen te vermaken. De film die Mathilde in deze aflevering noemt (en waar stukjes geluid uit te horen zijn) vind je op BrabantinBeelden (opent in een nieuw tabblad).

Aflevering 7: Gegroet Eerwaarde

Bizar gezicht eigenlijk, ouders die knielen voor hun jonge zoon. Maar die is net tot priester gewijd en dat levert opmerkelijke foto's op. Je vindt ze hier (opent in een nieuw tabblad).

Aflevering 6: Van huis en haard vervreemd

Het is alleen al door zijn ouderdom een heel bijzondere film. Maar zéker ook door de beelden want hoe ziet het dagelijks leven van Belgische vluchtelingen in een houten dorp in 1914 eruit? Deze film neemt je meer dan 100 jaar terug in de tijd, naar Vluchtoord Uden.

Benieuwd? Klik en kijk dan hier (opent in een nieuw tabblad). 

Aflevering 5: Hoe waor ut vruuger - over tradities

Net als je je afvraagt 'wat ís dit nu weer?' licht Mathilde het toe: het onvervalste geluid van een rommelpot. Dat komt uit een stukje film van Filmclub Haarens Journaal

Benieuwd? Klik en kijk dan hier (opent in een nieuw tabblad).  

Aflevering 4: Vrouwen die hun mannetje staan

Mathilde vertelt over de vrolijke dames van de Jansen de Wit. (opent in een nieuw tabblad)

Wil je hier meer over lezen, check dan ook zeker dit verhaal: Meisjes van de Sok  (opent in een nieuw tabblad)

Aflevering 3: Ik bemin U!

Dit keer vertelt Mathilde over de film van zes familieleden De Kort (opent in een nieuw tabblad) die in 1954 tegelijkertijd in het huwelijksbootje stapten met vijf familieleden Bertens en een Van Haaren. Ook het Polygoonjournaal reisde naar Oisterwijk en Berkel-Enschot om deze bijzondere huwelijksvoltrekking te filmen en van die opnamen kunnen wij nu, bijna 65 jaar later, nog genieten. 

Aflevering 2: Gezondheid!

Mathilde vertelt over deze film van een TBC-screening in Boekel. Van jonge kinderen tot ouden van dagen; álle inwoners van Boekel krijgen in 1948 de oproep deel te nemen aan een röntgenologisch borstonderzoek. Een jaar eerder bleek namelijk bijna de helft van de Boekelse schooljeugd drager van de tuberkelbacil, een bacterie die tuberculose kan veroorzaken. Reden voor de gemeente en de volksgezondheidsinspectie om over te gaan tot dit ongekend grootschalige onderzoek. Het Polygoonjournaal reist af naar de Brabantse plaats voor een verslag.

Aflevering 1: De donkere kant van Brabant

Mathilde vertelt meer over deze twee foto's; hier zie je Elisabeth Jacoba Allegonda Victorine de Girard de Mielet van Coehoorn (1829-1879), een foto uit 1862, en ook Dolle Griet, Margaretha Cornelia Groos. Griet werd gefotografeerd in 1887 en is terug te vinden in het Geheim Register van Ontslagen Gevangenen (opent in een nieuw tabblad).