Van jonge kinderen tot ouden van dagen; álle inwoners van Boekel krijgen in 1948 de oproep deel te nemen aan een röntgenologisch borstonderzoek. Een jaar eerder bleek namelijk bijna de helft van de Boekelse schooljeugd drager van de tuberkelbacil, een bacterie die tuberculose kan veroorzaken. Reden voor de gemeente en de volksgezondheidsinspectie om over te gaan tot dit ongekend grootschalige onderzoek. Het Polygoonjournaal reist af naar de Brabantse plaats voor een verslag.
Röntgenologisch onderzoek van de bevolking van Boekel, door Polygoon-Profilti (producent) / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (beheerder), is gelicenseerd onder Public Domain Mark.
Rust en frisse lucht
Tuberculose, meestal kortweg tbc (of zelfs tb) genoemd, is aan het begin van de twintigste eeuw volksziekte nummer één in Europa. De sterftecijfers blijven ook daarna nog lange tijd hoog. Behandeling is vrijwel niet mogelijk en tot in de jaren vijftig komen tbc-patiënten terecht in sanatoria, waar zij vaak langere tijd - soms zelfs jarenlang - verblijven in de hoop dat rust en frisse lucht hen zal genezen.
Met de ontdekking van antibiotica en de ontwikkeling van medicijnen tegen de ziekte daalt het sterftecijfer na de Tweede Wereldoorlog snel. Preventieve screening, zoals hier in Boekel, verdrijft de ziekte verder uit ons land. Inmiddels komt tbc nauwelijks meer voor in Nederland. Wereldwijd ligt dat anders en is de infectieziekte nog steeds één van de belangrijkste doodsoorzaken.
Uitslag
Over het Boekelse onderzoek berichtte De Volkskrant op 16 november 1948 (opent in een nieuw tabblad) dat 96 procent van de Boekelse bevolking bij de röntgenologische screening was doorgelicht. Voor het eerst in de geschiedenis van de tuberculosebestrijding in ons land was daarmee een momentopname gemaakt van de verspreiding van tbc binnen een plaats. En hoewel 47% van de schooljeugd in 1947 positief testte bij de tuberculine-reactie, rolden uit het grootschalige onderzoek van 1948 slechts twintig "min of meer lichte" ziektegevallen.
De meeste positief geteste kinderen bleken dus gelukkig niet ziek te zijn. De belangrijkste besmettingshaarden van de bacterie moesten volgens nader onderzoek onder het vee worden gezocht. Één procent van de Boekelse veestapel bleek namelijk aan open tbc te lijden; een mogelijk gevolg van de geringe controle op ingevoerd vee na de oorlog.
Weet jij dit nog?
Kom jij uit Boekel en kun jij je dit onderzoek nog herinneren? Wil jij jouw herinneringen delen? Dan horen we graag van je! Je kunt reageren in het vak 'Reageer op dit verhaal' hieronder. Ook andere verhalen naar aanleiding van dit filmpje zijn natuurlijk van harte welkom!
Het hele artikel in De Volkskrant over het tbc-onderzoek in Boekel kun je trouwens lezen op Delpher (opent in een nieuw tabblad).
Aanvulling
Rini de Groot, destijds uit Uden, herinnert zich de TBC-onderzoeken nog. Hij stuurde ons foto's van een oproepingskaart uit 1951.
Het onderzoek ging tot in de avonduren door, zo blijkt uit deze kaart. Antonius J. de Groot werd opgeropen voor 20:55 uur 's avonds.
