Voor veel meisjes was in de jaren zestig de gang naar de huishoudschool geen keuze, maar een voldongen feit. In deze podcast openen we de deur van die school en gaan op onderzoek: was het een knellend keurslijf of juist de bakermat van het feminisme? [En we zijn benieuwd: hoe heb jij dat ervaren?]
In het eerste deel ontmoet je Gonny, Ans en Dorothé, alle drie oud-leerlingen van de huishoudschool. Zij vertellen je openhartig over de frustratie van het niet mogen doorstuderen, de eindeloze strijklessen, maar ook over de vriendschappen en warme herinneringen. Samen met historicus Laura van Hasselt ontdek je hoe deze school de blauwdruk vormde voor de wereld waarin jij nu leeft.
In het tweede deel van het tweeluik over de huishoudschool deinen we mee op de tweede feministische golf en ontdekken waarom het definitief spaak liep tussen de opgroeiende meisjes en dit ooit zo vooruitstrevende schoolsysteem. Gonny, Ans en Dorothé vertellen over strenge kapelaans, veranderende tijden en de strijd om zélf je toekomst te bepalen. Onderzoeker Laura van Hasselt legt de puzzelstukjes en en onthult wat die verborgen strijd van toen over hoe we nu naar elkaar kijken.
Een herkenbare en ontroerende aflevering over de strijd die niet op de barricaden, maar vooral aan de keukentafel werd gevoerd. Over een onderwijsvorm die niet meer bestaat, maar die de blauwdruk vormde voor de wereld waarin we nu leven.
Heb jij ook nog herinneringen aan de huishoudschool? Of oude foto's, agenda's of schriften?
Deel ze met ons!
Verschillende oud-leerlingen gingen je al voor! Zoals Gerda Godrie-Van Gils die dit verhaal schreef over de huishoudschool in Etten-Leur. Of heb jij nog zulke mooie schriften en agenda's als Gonny en Dorothé (hieronder)?
Foto's van Dorothé van der Heijden (meisjesnaam Hartjes)
De tekst van dit artikel is gepubliceerd onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Voor de illustraties geldt de licentie die in het bijschrift is vermeld.
Via de mail kregen we deze reacties binnen:
In de jaren 1957-1958-1959 zat ik op de huishoudschool in Waalwijk. Op een dag hadden we les van "de sterappel" zoals wij die toendertijd noemde. Hij was kapelaan. Dus godsdienstles. Wij moesten toendertijd witte schorten dragen en ik dacht eigenwijs ik doe die schort uit maar dat mocht niet van de sterappel maar ik wou niet luisteren en deed de schort uit en toen kreeg een klap in mijn gezicht. Ik heel boos en vertelde het thuis maar kreeg toen thuis ook nog straf want ik had naar de kapelaan moeten luisteren. Zo ging dat in die tijd.
Dan nog een verhaaltje uit de kookles. We moeten bruine bonensoep koken maar als we het gekookt hadden moesten we het ook op eten, ik dacht dat ga ik echt niet opeten en liet expres alles aanbranden nou daar had ik mijzelf goed te pakken want ik moest en zou de aangebrande soep op eten. Verschrikkelijk!!! Als je goed had gewerkt we moesten koken ,naaien, poetsen, wassen, strijken en nog wat algemene ontwikkeling dan mocht je 1 dag voor juffrouw Slobbe en de andere docenten koffie rondbrengen. En dat was voor ons toen een erebaantje. Maar ik zeg nu nog vaak het was zo'n gezellige school. We hadden veel plezier en lachten heel veel. We werden ook echte vriendinnen.
Anneke Pullens-van de Griendt
Huishoudschool Mgr . Zwijssen Oss.
In 1967 ging ik op mijn fiets naar school. Door de kou, met een lange broek aan. Deze mocht ik niet dragen op school. Het was niet vrouwelijk , dus moest ik mijn rok en maillot op de wc wisselen, alvorens ik in de klas verscheen.
Op die eerste schooldag had ik hevige buikpijn. Ik dacht omdat het de eerste schooldag was. Maar ik had ineens een doordrenkte onderbroek. Op de wc bleek dit bloed te zijn. Erg geschrokken ging ik naar een lerares die non was, om te vragen wat ik moest doen. Zij was erg enthousiast en nam me mee naar een grote kast waar allerlei wasgoed lag. Ze vertelde me dat ik een grote meid was geworden en dat ik verschoning kreeg en na schooltijd blij mijn verhaal aan mijn moeder moest vertellen. Ik was ongesteld geworden en wist niet wat dat was.
Voorlichting kreeg ik wel op de lagere school , maar dit had ik nooit gehoord. Mijn insteek HHSchool was ter overbrugging omdat ik naar de Inass wilde gaan volgen, voor opleiding in de zorg. Ik was te jong, wilde niet naar MMS en deed zo wat op (wapperen met de handen) voor mijn latere leven. Ik heb het als heel prettig ervaren!
Heb nu nog medeleerlingen die ik steeds zie. Hoorde onlangs dat er een juffrouw was overleden , die me erg geliefd was. Ik ben het eens met een feministische opleiding , je kon er richtingen op om voor jezelf en anderen te zorgen.
Groet van Joke van Herpen - Brouwer.