Lang hoeft regisseur Julie Ng niet na te denken over ‘haar plek’ in Sint-Oedenrode. Dat is het muurtje om haar oude basisschool. "Als het te druk werd in het restaurant van mijn ouders, werden we naar buiten gestuurd," herinnert ze zich. Heel wat uren bracht ze daar door, samen met haar broertje; vlakbij school en pal tegenover het restaurant.
Als Julie vier jaar oud is, beginnen haar ouders in de jaren tachtig het Chinees-Indisch restaurant Lotus in Sint-Oedenrode. Daar zijn ze dan ook te vinden, bijna dag en nacht. “Dat was onze wereld. Als ik mijn vader nodig had, wist ik: ik moet naar de keuken. Mijn moeder stond altijd voor, achter de balie. Dat was haar plek." Het leven van de familie Ng stond in het teken van keihard werken. "Mijn vader zei later: 'Mensen zoals ik hebben nooit kunnen dromen. Ik ben niet naar school geweest, dus het enige wat we kunnen doen is werken.' Dat deed pijn om te horen."
Slapen onder de afhaalbalie
De grens tussen werk en privé bestond simpelweg niet. Haar ouders waren aan het werk, áltijd. En Julie en haar broertje, zij leefden mee met de openingstijden van het restaurant. Die onregelmatige tijden eisten hun tol op school. Julie viel regelmatig in slaap in de klas, vaak op het moment dat de juf begon voor te lezen. "Een soort Pavlov-reactie. De conciërge legde me dan op een stretcher. Dan werd ik wakker en zag ik al die hoofdjes van klasgenoten boven me hangen. 'Oh nee,' dacht ik dan, 'het is weer gebeurd.'"
De juf sprak haar moeder aan dat er een oplossing moest worden gevonden voor de oververmoeide kinderen. Om zowel te kunnen blijven werken als haar kinderen op tijd naar bed te kunnen brengen, maakte haar moeder een provisorische slaapplek onder de afhaalbalie. Terwijl de klanten hun bestellingen ophaalden, sliepen de kinderen Ng eronder.
"Ga terug naar je eigen land"
Ondanks dat Julie zich een Brabantse voelt en de middelbare school in Schijndel volgde, kreeg ze geregeld te horen dat ze "anders" was. "Ik herinner me dat ik met mijn broertje ergens fietste en dat oudere kinderen riepen: 'Ga terug naar je eigen land'. Dat was zo verwarrend. Ik ben hier geboren en getogen. Waar moest ik dan heen?"
Het gevoel van niet volledig opgaan in de massa bleef. Zelfs toen ze naar Amsterdam vertrok om te studeren, bleef haar afkomst een thema. Al werd ze daar juist herkend aan haar Brabantse tongval. "Mensen zeiden meteen: 'Jij komt uit Brabant, hè?' Dat vond ik dan wel weer grappig; dat ze niet naar mijn uiterlijk keken, maar naar mijn accent."
De geur van thuis
Lange tijd wilde Julie niets weten van de keuken. Haar moeder drukte haar op het hart: "Studeer hard, zodat je niet in een restaurant hoeft te werken." Pas na een burn-out in 2010 vond ze de weg terug naar het eten via YouTube-video's van Gordon Ramsay. Ze ontdekte de rijke, vijfduizend jaar oude Chinese kookcultuur.
"Eten had voor mij altijd twee gezichten," legt Julie uit. "Het mooie eten met de bloemetjes voor de gasten, en het eten dat wij thuis uit metalen schalen aten. Dat laatste voelde als thuis, maar klasgenootjes vonden het stinken. Ik wilde er niet mee geassocieerd worden." Nu ziet ze dat anders. Ze maakte de film Meer dan Babi Pangang om de verhalen van de 'stille generatie' – zoals haar ouders – te vertellen.
Immaterieel Erfgoed
Julie is er trots op dat het Chinees-Indische restaurant inmiddels is erkend als Nederlands Immaterieel Erfgoed. "Het is met bloed, zweet en tranen neergezet. Als mensen zeggen dat Chinezen niet geïntegreerd zijn, denk ik: hoezo niet? Het is onderdeel van het Nederlandse straatbeeld geworden. In elk dorp heb je een kerk, een snackbar en een Chinees."
Hoewel ze nu al tijden in Amsterdam woont, is Brabant niet helemaal uit haar DNA. Soms in de vorm van een zachte 'G' die weer even opduikt, maar vaker in de vorm van een worstenbroodje. "In Amsterdam heb je alleen saucijzenbroodjes, maar stiekem blijft dat Brabantse worstenbroodje toch het lekkerst."
Luister hier naar de podcast met Julie Ng: Vanavond halen we Chinees
Deel 1: Slapen onder de toonbank
Deel 2: De zachte G in babi pangang
Lees meer verhalen van Bekende Brabanders
Lees meer over:
Meer Bekende Brabanders:
- Marianne Vos fietst nóg een rondje langs de Emmamolen in Nieuwkuijk
- Maarten van der Weijden vindt veilige haven mét ziel in Waspik
De tekst van dit artikel is gepubliceerd onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Voor de illustraties geldt de licentie die in het bijschrift is vermeld.
