Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
boekel, j rutger v herpen.jpg

Boekel in jaartallen

Rien Wols en Gerard H.A.A. de Bie

20 mei 2009

Bijgewerkt op 14 november 2018

Door de eeuwen heen is er nogal wat gebeurd in Boekel. Hieronder een selectie uit al die gebeurtenissen. Het overzicht loopt maar tot 1994 zoals je ziet. Ontbreken er naar jouw idee belangrijke gebeurtenissen, of staan er juist dingen tussen waarvan je zegt: kan dat niet ingeruild worden voor iets beters? Heb je aanvullingen of opmerkingen? (Met dank aan Gerard de Bie voor een groot aantal aanvullingen.)

We nodigen je van harte uit om op deze lijst te reageren (zie onderaan).

1313

Rutger, heer van Herpen, verkoopt aan de ingezeten van Boekel en Volkel gemeenschappelijke gronden.

1530

Op 27 april komen Gerard Seghersen, koster in Boekel, en Wouter Aerdt Wouters, deken van het schuttersgilde van St. Agatha te Boekel, naar Uden om daar voor de schepenen het reglement van hun gilde vast te leggen.

heilige Agatha

1627

De Boekelse Sint-Agathakapel krijgt enkele pastorale rechten.

1629

De in Boekel geboren priester Petrus Lucius sticht in zijn testament een studiebeurs voor Boekelse jongens die in Leuven voor priester willen gaan studeren.

1677

De Boekelse kapel wordt tot parochiekerk verheven.

1721

Bouw van een schooltje met kostershuis.

heilige Antonius

1742

De Broeders Penitenten uit Gemert leggen de eerste steen voor hun klooster Padua in Boekel.

heilige Ambrosius

1746

Eerste schriftelijke vermelding van het Ambrosiusgilde, de voorloper van de Bijenbond.

1763

Uitbreiding van de kerk.

1798

Op 5 juli wordt Henricus van der Velden geboren; hij wordt priester en professor in de theologie en wijsbegeerte aan het Kruisherencollege in Uden; van 1839 tot 1842 was hij Apostolisch Vicaris van het vicariaat Ravenstein en Megen; in 1844 treedt hij onder de naam Broeder Pius in in het Franciscanerklooster te Megen.

Gemeentewapen van Boekel

1818

Boekel krijgt/introduceert haar gemeentewapen

1831

Tijdens de voorbereidingen voor de Tiendaagse Veldtocht wordt de studentenschutterij van Groningen gastvrij onthaald in Boekel; uit dankbaarheid laten ze een prent maken van de “Tempel en Tuin te Boekel”.

1832

De Broeders Penitenten beginnen met de verpleging van psychiatrische patiënten in Huize Padua.

1841

De oude kerk wordt afgebroken, en de eerste steen gelegd voor een nieuwe kerk, die tot 1925 zal blijven staan.

1843

De Broeders Penitenten krijgen als eerste congregatie in Nederland wettelijke erkenning als inrichting ter verpleging van geesteszieke mannen.

1845

Het vermoedelijke bouwjaar van de molen van Van Grinsven aan de Molenstraat; deze grondzeiler was oorspronkelijk in Friesland gebouwd als poldermolen; de molen is in 1955 gesloopt.

Klik hier voor een vergroting

1857

Er wordt een aanslag gepleegd op burgemeester P. van de Berg.

1859

Oprichting handboogschutterij Doele Willem III in café De Zon (onder de statutaire naam “Ons Genoegen”).

1860

Op 5 april vestigt Petrus Jacobus van der Veer zich als eerste heelmeester en verloskundige in Boekel.

1867

De familie Boerdonk bouwt een windmolen aan de Gemertseweg.

1871

Broederschap van de Heilige Familie opgericht.

1877 

Aanleg klinkerweg Boekel - Erp.

1881 

G. Habraken benoemd tot klerk in het gemeentehuis.

Gemeente looft maar twee premie's uit voor dekstieren.

Jaarwedde meester Jansen verhoogd van 700 naar 800 gulden.

1882

Bouw van de Jongensschool aan de Mr. Van Hooffstraat. De schoolopziener had aangedrongen op de bouw van een nieuwe school.

1883

Aanstelling van dr. Knijpers uit Gemert tot gemeentearts. 

Bestelling van meubels voor de school bij Elden in Cuijk, voor fl. 764,-. 

De weg van Boekel naar Gemert wordt verhard.

1884

Pastoor Verkuijlen vraagt om verbetering van het kerkhof.

1885 

Eervol ontslag gemeentesecretaris L. Verhofstad.

Kuiperkaart van Boekel. Klik voor een vergroting

1886 

Gemeenteraad bespreekt de aanbesteding van een kunstweg Boekel - Uden. Kosten fl. 14.839,-.

Antonius Willems tot doodgraver benoemd op een jaarwedde van fl. 25,-.

Huize Padua vraagt om de aanleg van een kunstweg naar Boekel.

De gemeenteraad bespreekt de plaatsing van de eerste straatlantaarn. In 1888 wordt A. Zevenbergen benoemd tot straatlantaarnopsteker.

De Mariacongregatie wordt opgericht. 

1887

De Zusters van Liefde uit Schijndel vestigen zich in Boekel en bouwen het St. Petrusgesticht ter verzorging van ouden van dagen; ze beginnen ook lager onderwijs aan meisjes te geven.

Aankoop van handbrandspuiten voor Molenwijk en Berkhoek

1888

Men stapt voor het eerst op de fiets in Boekel: L. van Kessel, G. van Kessel, Theo van Eupen en L. Coppens mochten zich de trotse eigenaars noemen van dit nieuwerwetse vervoermiddel.

G. van de Zanden koopt samen met P. van Dooren de eerste dorsmachine in Boekel.

1889

Oprichting van de Fanfare Eendracht Maakt Macht.

Louis Althuizen wordt aangesteld als veldwachter.

1891 

Aanleg bijzondere begraafplaatsdoor het kerkbestuur.

1896 

Verharding van de weg van de kerk naar het Liefdegesticht.

Oprichting NCB, afdeling Boekel.

1897

De standerdmolen in de Kerkstraat waait om.

1898

Adrianus van de Valk is de eerste particulier in het dorp die een naaimachine koopt.

Gemeenteontvanger A.Timmers komt te overlijden. In 1899 wordt Jacobus v. d. Broek benoemd als zijn opvolger.

1900 

De gemeente Boekel telt .2352 inwoners, 1.291 mannen en 1.061 vrouwen.

1901

Oprichting van de Boerenbond, afdeling Boekel.

1903

Op 5 februari wordt de Boekelse Boerenleenbank opgericht.

Eerste postkantoor geopend bij Dorus de Groot.

1905 

Aankoop van een fiets voor de veldwachter.

1906 

Gemeenteontvanger Jac. v. d. Broek overleden. Jan van Maren volgt hem op.

1908

Boer Johannes Emonds fabriceert een van de eerste zaaimachinetjes waarmee hij op grote schaal mangels (voederbieten) gaat telen.

1909 

Gemeentesecretaris G.A. Habraken overleden. Zijn opvolger is C.L. Buskens.

1910

Men begint koeien los in de wei te laten (achter prikkeldraadomheining) in plaats van getuierd en ’s nachts in de stal.

P.F.A. Peters uit Uden benoemd tot gemeentearts.

1912

Oprichting en bouw van de coöperatieve zuivelfabriek De Boterbloem.

Meester Joseph Jansen wordt als hoofd der school opgevolgd door J.M. Schiks.

1913

Enkele boeren kopen samen de eerste fokstier aan. Hun vereniging heet “De Vooruitstrevende Boer”.

1916

Sommige boeren beginnen met het machinaal in rijen inzaaien van graan.

1917

Op 8 september vertrekt de eerste officiële processie in parochieverband naar Handel, georganiseerd door pastoor De Raad.

De Zusters van Liefde openen een naaischool voor de “rijpere vrouwelijke jeugd”.

Lantaarnopsteker W. Verhofstad overleden.

Het gemeentehuis krijgt een telefoonaansluiting.

1918

In het voorjaar vertrekt de eerste Boekelse missionaris, pater Jac. Donkers, naar Australisch Nieuw-Guinea. Om hem te ondersteunen neemt pastoor De Raad het initiatief tot de oprichting van een Missienaaikring (Sint  Franciscus Xaverius), onder leiding van Antonia van Kessel.

1919

De boerderij van G. van den Boogaard brandt af als gevolg van blikseminslag.

De Zusters van Liefde beginnen met wijkverpleging.

1921

De eerste zes boerderijen verschijnen in Venhorst, dat dan nog Sint Jozefpeel heet.

Oprichting vereniging Het Wit-Gele Kruis, R.K. vereniging van Volksgezondheid en Ziekenverpleging.

1922

Th. Tielemans schaft een autobus aan en begint daarmee een autobusdienst op Uden en Eindhoven.

Boerenbondvoorzitter W. van der Horst neemt het initiatief tot de oprichting van een Boekelse afdeling R.K. Jonge Boerenstand.

1924

Op 19 maart wordt de eerste steen gelegd voor de nieuwe kerk.

1925

Op 8 juni wordt de nieuwe kerk van Boekel ingewijd.

1926

Boekel wordt getroffen door een stormramp.

1928

De weg Boekel-Handel krijgt verharding, burgemeeser Buskens opent de nieuwe weg.

1929

Burgemeester Schafrat doet zijn intrede in het dorp, nadat burgemeester Buskens burgemeester van Uden is geworden.

Oprichting v.v. Racing; de vereniging bloeit, maar gaat al weer in 1930 ten onder, doordat de eigenaar van het veld de huur opzegt.

1930

Door het uitgeven van aandelen wordt de bouw van een muziekkiosk bekostigd; hij wordt in 1959 afgebroken en vervangen door een verplaatsbare muziektent.

De eerste steen voor het gemeentehuis wordt gelegd op 1 oktober. Bouwer is aannemer A. de Groot uit Mill.

1931

Boekel krijgt een nieuw raadhuis; Commissaris van de Koningin Van Rijckevorsel opent het op 11 juni.

1932

Er komt een dorpsplan voor Venhorst (dan nog Sint Jozefpeel geheten). De St. Corneliusschool verrijst aan het St. Jozefplein in Venhorst.

1933

Op 16 januari zegent pastoor De Raad de lagere school van Venhorst in, die Sint Corneliusschool gaat heten.

1934

Venhorst krijgt zijn kerk, onder bouwpastoor De Raad. Op 18 april 1934 legt De Raad de eerste steen. Op 3 oktober 1934 wordt pastoor Thomassen (tot dan kapelaan in Boekel) belast met de 'zielenzorg'.

Als gemeente-arts wordt Dr. Swiebertus Schoonhof benoemd. De NCB bouwt een pakhuis en een maalderij aan de Statenweg.

1935

Bouw van de St. Josephkerk in Venhorst.

1936

Sint Jozefpeel wordt officieel Venhorst.

In Boekel wordt op 22 oktober de R.K. Boerinnenbond St. Agatha opgericht.

P. Witteman wordt als tweede veldwachter benoemd naast P. van de Leijgraaf.

Gemeente-arts Schoonhof vertrekt alweer, hij wordt het jaar daarna opgevolgd door  Dr. A.F.W. Jetten.

1938

De weg tussen Boekel en Venhorst wordt verhard met geld van de provincie. Vandaar dat hij de naam krijgt van Statenweg. Langs de weg wordt een wegkruis opgericht.

Het dorp Boekel krijgt een aansluiting op het waterleidingnet.

1939

In december worden de 3.000 gemobiliseerde militairen van het 17e Regiment Infanterie in Boekel ingekwartierd.

1942

In oktober richt men het Boekelse St. Nicolaascomité op, dat de officiële intocht van de Goedheiligman in Boekel gaat organiseren.

1944

Op 4 februari overvalt een verzetsgroep het gemeentehuis: honderden distributiestamkaarten worden buitgemaakt en het bevolkingsregister wordt vernietigd.

Tijdens de bevrijdingsoperatie op 24 september schieten Engelse troepen de boerderij van de wed. Donkers aan de Erpseweg in brand.

Na de bevrijding leidt een voetbalwedstrijd tegen de Engelsen (Boekel wint met 5-4) tot de oprichting van v.v. Birma (kleuren Oranje-Wit); het elftal is succesvol, maar net als bij v.v. Racing leidt het verlies van het voetbalterrein in 1954 tot opheffing van de club.

lid van Apollonia

1945

Oprichting van de Boerenbond, afd. Venhorst, op 15 mei.

In juli ontstaat de Boekelse Verkennersgroep St. Franciscus.

Op 17 december richten de Venhorstse vrouwen de R.K. Boerinnenbond St. Apollonia op.

Najaar 1945 steken enkele postduivenhouders de koppen bij elkaar en besluiten zich het jaar daarop aan te sluiten bij de ZNB en NPO: zo ontstaat de postduivenvereniging De Snelvliegers.

1946

Boekel krijgt een plaatselijke Middenstandsvereniging; vanaf 1950 organiseerde de vereniging een winkelweek in de tijd rond Sinterklaas, verlotingen, zegelacties en in 1963 een grote Middenstandsbeurs.

In Venhorst beginnen de Zusters van Handel een kleuterschool in het parochiehuis.

Op het St. Agathaplein wordt een gedenkteken geplaatst ter herinnering aan de acht inwoners van Boekel die tijdens de oorlog zijn omgekomen.

De Boerenstand neemt het initiatief tot de oprichting van een Tuinbouwvereniging.

Kapelaan Michelberger begint in de zomer het “Lelycorps”, een vrije Meisjesjeugdbeweging, met een eigen uniform: blauw rokje, witte blouse, rode stropdas en rode muts met witte veer. Het “Lelycorps” was de voorloper van de Gidsengroep St. Agatha.

In Venhorst wordt voetbalclub “Viona” opgericht; in 1954 wordt de club echter al weer opgeheven.

1947

Als eerste gemeente in Nederland krijgt Boekel een bevolkingsonderzoek naar TBC: van alle inwoners wordt een röntgenfoto gemaakt.

1948

Oprichting motorclub MOVA in café Van Zon; op 6 september vindt de eerste wedstrijd plaats.

Het inwonertal van Venhorst komt boven de 1.000.

1949

Prins Bernhard bezoekt Boekel.

1950

Venhorst krijgt aansluiting op het elektriciteitsnet en het waterleidingnet.

Een aantal wegen binnen de gemeente krijgen bestrating: de Bernhardstraat, de mr. Van Hooffstraat, de Burgemeester Schafratstraat, de Boterstraat, de Burgtstraat en de Prof. Van de Veldenstraat.

Amateur-toneelspelers van verschillende verenigingen sluiten zich aaneen in de “Ghesellen van St. Lucia”.

Oprichting Politiesporthondenclub De Trouwe Vriend.

1951

De Boerenleenbank opent een vestiging in Venhorst.

De Boterbloem gaat naast boter ook kaas produceren.

1952

De landbouwschool met onderwijzerswoning aan de Rutger van Herpenstraat wordt opgeleverd; pastoor De Raad zegent de St. Isidorusschool in.

Op 5 december wordt Corrie Maas als de 5.000ste inwoonster ingeschreven; Sinterklaas is er bij.

1953

Pastoor De Raad komt te overlijden; hij wordt opgevolgd door pastoor Van Bakel.

De brandweer krijgt een nieuwe kazerne.

1954

Kort na de viering van zijn zilveren ambtsjubileum overlijdt burgemeester Schafrat.

In juni wordt het Comité Boekel Vooruit opgericht. CBV organiseerde de Oranjefeesten, maar ook bijzonder evenementen, zoals de viering van het 25-jarig ambtsjubileum van kraamverzorgster Hanne Bongers in 1955 of van het 650-jarig bestaan van Boekel in 1963.

1955

Oprichting van de stichting R.K. Gezinszorg; twee gezinsverzorgsters, mejuffrouw Biemans en mejuffrouw Van Kessel, beginnen aan hun werk.

Na het verdwijnen van v.v. Birma neemt de gemeente het initiatief tot het oprichten van een nieuwe voetbalvereniging, Boekel Sport.

1956

Venhorst krijgt een ontsluitingsweg in de vorm van de De Quayweg

Venhorst wordt opgenomen in de nieuwe autobusverbinding Boekel-Venhorst-Landhorst-Rijckevoort. De lijn is overigens geen lang leven beschoren;

Het Amsterdamse confectiebedrijf De Vries en Suzan opent een Atelier in Boekel voor de fabricage van broeken, dat echter na twee jaar alweer gesloten wordt.

1957

Ze willen toch weer gaan voetballen in Venhorst: oprichting van “Sportvereniging Venhorst”.

Ook de verplegers uit huize Padua voelen wel voor het edele spel met het leren monster; zij richten op 8 mei Dosano (Door samenspel naar overwinning) op.

Het Haagse Comité Vacantiebesteding R.K. Gezinnen begint in september een vakantiecentrum, dat uit zal groeien tot het bungalow-caravanpark De Vliegberg.

1958

G. Donkers en Arn. Steegs schakelen als eersten over van de landbouw op de champignonkwekerij. In 1959 loont het al de moeite een plaatselijke afdeling van de Champignonskwekersvereniging op te richten; Arn. Steegs wordt voorzitter.

1959

Bouw van gemeenschapshuis Nia Domo (dat in een mix van Grieks en Latijn “in het nieuw huis” zou moeten betekenen); anderen menen dat het “Ons Tehuis” betekent; Sinterklaas, per Sabenahelikopter gearriveerd, legt de eerste steen.

Tentenfabrikant Walker opent een vestiging in Boekel.

De gemeenteraad besluit de molen van Verbeek aan de Kerkstraat te kopen, om hem zo voor het dorp te behouden.

Oprichting van toneelgroep “De Ghesellen van Sint Genesius”.

Op Koninginnedag wordt onder het bestuur van de voetbalvereniging de korfbalvereniging J.E.S. (Jong en Sportief) opgericht; vanaf 1963 gaan de korfballers als zelfstandige vereniging verder.

Op 15 mei verschijnt het eerste nummer van Uit onze Knollentuin.

1960

Eerste officiële Boekelse carnavalsviering (één gekostumeerd bal).

Kapelaan Peijnenburg richt de Jongerengemeenschap op.

Begin van de ruilverkaveling Zandhorst.

1961

De Rijkspolitie krijgt een nieuw politiebureau aan de Mr. Van Hooffstraat.

In het kader van de net opgerichte Jongerengemeenschap komt er een volleybalvereniging, met aanvankelijk alleen damesteams. Ad van Haandel werd trainer; in 1962 kreeg de vereniging een naam: ALSADO (Alles Samen Doen).

Begin van de ruilverkaveling Boekel.

1962

De Zusters van Schijndel verlaten het St. Petrusgesticht en Boekel; de verzorging van bejaarden wordt overgenomen door de Stichting Bejaardencentrum St. Petrus.

Op 12 augustus wordt de 6.000ste inwoonster van Boekel geboren, Johanna A.M. van der Aa.

De ruilverkaveling gaat van start die tot 1973 zal duren. van de 285 bedrijven zijn er in 1974 nog 220 over, met een gemiddelde grootte van 10 HA.

1963

Boekel viert zijn 650-jarig bestaan met onder meer een Historische Optocht.

Bouw Wit-Gele-Kruisgebouw aan de Mr. van Hooffstraat.

1964

Bouw kleuterschool De Rakkertjes aan de Raadstraat.

Bouw van het gemeenschapshuis De Horst in Venhorst.

Bouw van het PTT-kantoor.

1966

Bouw RK lagere school Dr. Ottow (nu De Regenboog) aan de Kennedystraat.

Oprichting volleybalvereniging Unitas.

1967

Bouw van de kleuterschool H. Bernadette (vanaf 1977 Mariagaarde).

1968

Er wordt begonnen met de aanleg van het aardgasnet.

1969

Bouw rk lagere school De Jonge Wieken (nu Octopus) aan de Parkweg.

Op 15 april richt o.a. de heer Rijcken de Budoclub Boekel op; budo omvat vechtsporten als judo, karate, taekwondo en dergelijke.

1974

Bij de lagere school De Jonge Wieken wordt een kleuterschool gebouwd: de Kleine Wieken.

1981

Begin van de restauratiewerkzaamheden aan de Oude Kluis.

1983

(Her)oprichting van de motorclub Macmova ’83.

1984

Groot rumoer rondom een congres van de Centrumpartij.

1985

Het Kruis op de hoek Burgemeester Schafratstraat/Rutger van Herpenstraat wordt heropgericht.

1987

Voor het eerst wordt de Wielerronde van Boekel verreden, als onderdeel van de Peellandtour, waarbij op zes dagen zes dorpen aangedaan worden; bij de nieuwelingen dames rijdt de 17-jarige Leontien van Moorsel mee.

1994

De eerste zelfstandige Wielerronde van Boekel.

1997

In Venhorst breekt in februari de varkenspest uit. In Boekel wordt een crisiscentrum ingericht dat tot in 1998 de sanering van veel varkensbedrijven begeleidt.

Reacties

Reacties laden…

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.

Boekel in jaartallen | BHIC