In 1569 werd Den Dungen een zelfstandige parochie onder het patronaat van St. Jacobus de Meerdere. Den Dungen was een van de vijf parochies die uit de oude parochie van St. Jan in Den Bosch voortkwamen. Na de val van Den Bosch in 1629 veranderde er veel.
Het jaar erop al werden de goederen van de Dungense kerk in beslag genomen door de nieuwe heerser. De pastoor moest zijn werk in het geheim gaan uitvoeren. Na de Vrede van Munster in 1648 kwam het huidige Noord-Brabant voor een groot deel bij de Republiek. In de Staatse gebieden werd de Nederduits-Gereformeerde kerk de enig toegestane godsdienst, het katholieke geloof mocht er niet beleden worden.
Den Dungen werd een pastoor armer en een dominee rijker: die nam nu de oude kerk in gebruik. Tot ongeveer 1700 moest het katholieke geloof met grote omzichtigheid en in het geheim beleden worden. Rondtrekkende priesters en kloosterlingen improviseerden de bediening. Maar in de 18e eeuw werd het geestelijk klimaat wat milder. De uitoefening van de katholieke eredienst werd nu oogluikend toegelaten mits het niet in het openbaar en aanstootgevend gebeurde.
In het begin van de 18e eeuw bezat Willem Hendrik Smits een huis met een schuur, gelegen aan het Lang Grinsven. De Rooms Katholieken van Den Dungen kwamen in de schuur bijeen om daar hun geloof uit te oefenen. In de huidige Paterstraat werd een gebouw ingericht als kerk, dat er echter nog steeds niet als zodanig uit mocht zien. Het oudste gegeven over deze schuurkerk dateert van 1717. In dat jaar liet pastoor Johannes van Rijckevorsel boven het priesterkoor een gewelf timmeren.
In het artikel dat je hier kunt lezen of downloaden (opent in een nieuw tabblad) (PDF, 93 kB), gaan Jan Sanders en Rien van Nuland dieper in op de maatschappelijke situatie van de katholieken en de Dungense schuurkerk in het bijzonder.
